- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
1.
wystawiać na próbę, poddawać próbie, wypróbowywać, badać, oceniać; experiri, periclitari, examinare, aestimare.
Praec.
Constr.
a.
sq.
abl.
b.
sq.
ex. c.
sq.
in
c.
abl.
Tom. VIII p. 199 (a. 1526) : ut naves ... p-ent in Danubio.
KodUJ IV p. 161 (a. 1535) : vicarius ... in voce et cantu p-ri debet,e. sq. enunt. interrog.
ArHist V p. 30 (a. fere 1400): vinum p-etur quale sit.
II.
1
. uznawać, oceniać dodatnio, pochwalać;
confirmare, approbare,
comprobare, agnoscere.
2.
refl. et pass.
(praec.
sq.
dat. ) podobać się
komuś;
placere (saec. XV-XVI).
III.
1.
dowodzić, wykazywać, udowadniać (zwł. przed sądem); demonstrare, docere, comprobare
(praec.
iur. coram
iudice).
Glossae
Pol.
ArHist III p. 305 (a. 1411) : potes p-re «dowescz», quod non essent mei filii.
AGZ XI p. 143 (a. 1438) : paratus sum p-re nobilibus alias «odwiescz», quia ipsos non interfeci.
Ib. 320 (a. 1448) : quod vulnus ministerialis ... paratus est p-re alias «pokonacz».
Ib. XII p. 195 (a. 1449) : p-vit alias «doconal» contra eundem hominem pro ... quinque centis grossis.
Ib. XV p. 9 (a. 1457) : probacionem huius perpetuitatis p-re et docere alias «dowyescz i dokazacz» nobilibus sufficientibus antiquis.
GLlw p. 235 : p-vit «doświadczył, dokonał».
StPPP II p. 841 (a. 1481) : ista ... wlt p-re alias «douyescz».
N.
α.
nobilitatem (militiam, de nobilitate)
potwierdzić sądownie swoje szlacheckie pochodzenie; originem suam
nobilem apud iudicem approbare
StPPP VIII p. 257 (a. 1388) : Jaroslaus ... p-vit nobilitatem suam per litteram iudicialem.
Ib. p. 322 (a. 1389) : nobilitatem ipsorum p-erunt per fratres suos.
ArHist VIII p. 462 (a. 1395) : Adam ... p-vit suam miliciam testibus dignis.
RHer III p. 9 (a. 1417) : sufficienter p-vit de nobilitate sua.Ita saepius. Eodem sensu genealogiam
KsgPrzKr II p. 23 (a. 1513) : bonorum hominum testimonio hic coram nobis genealogiam suam bonam p-vit.
Simili sensu
se contra crimen rusticitatis:
KsgZKal p. 183 (a. 1407) : contra quod crimen rusticitatis ipse Nicolaus se p-vit.
β.
refl. dowodzić
własnej niewinności; se liberum a crimine
declarare
DokKKr II p. 162 (a. 1430) : hanc litteram credende ... damus eidem, quatenus infra unius ... anni spacium ... se ipsum valde bene poterit p-re.
Constr.
indicatur quid
a.
sq.
gen.
AKapSąd II p. 286 (a. 1482) : poterit iste se p-re bone fame.b. sq. (dupl. ) acc. c. sq. ad :
DecrICC I p. 498 (a. 1480) : docere et p-re poterit ... ad hereditatem, quod eam emit.d. sq. de. e. sq. desuper :
TPaw IV p. 464 (a. 1391) : non credit se fecisse et desuper possum p-re ... probis ... viris.f. sq. per :
AKapSąd III p. 223 (a. 1423) : hoc sufficientissime esse per testes p-tum.g. sq. pro :
StPPP IX p. 2 (a. 1407) : pro XL marcis volo p-re.h. sq. super c. acc.
StPPP IX p. 2 (a. 1407) : super dominum ... pro XL marcis ... volo p-re.
APozn I p. 15 (a. 1435) : testimonio ... virorum proborum super eandem partem p-re.Ita saepius. i. sq. super c. abl.
KodMp II p. 100 (a. 1405) : testibus super eadem restitutione p-re.
TArch p. 17 (a. 1409) : super hoc testes voluerunt p-re.
StPPP VII p. 314 (a. 1421) : debet p-re super ortus freccione.Ita saepius. j. sq. acc. c. inf. k. sq. enunt. obi.
α.
c. qualiter:
DokMp VI p. 138 (a. 1396) : sufficienti attestatione p-erunt qualiter ... littere ... sunt ... exuste.
β.
c.
quia:
CracArt suppl. I p. 31 (a. 1411) : p-bit quia non fuit ipsius principium.
AKapSąd III p. 223 (a. 1423) : hoc sufficientissime esse per testes p-tum quia iidem mansi fuerunt ab antiquo ... culti.
γ.
c.
quod:
VITELO Persp.(U) I p. 303 : p-tum est in precedentibus quod proportio linee AN eqs.
NIC. POL. p. 62 : p-at quod virtutes ... includuntur in anulo.Ita saepissime, indicatur quo modo a. sq. abl., praec. testibus ( KsgŁawKr p. 264, a. 1394 et saepius). b. sq. cum:
StPPP VIII p. 244 (a. 1388) : p-bit proprio iuramento et cum kmethonibus.
RotKal p. 149 (a. 1407) : quod debet p-re cum sex testibus.Ita saepius. c. sq. de. d. sq. in c. abl. e. sq. infra:
AKapSąd III p. 149 (a. 1510) : procurator dicti castellani p-bit infra dilaciones.
Ib. p. 177 (a. 1513) : p-bit intencionem suam ... infra dilaciones.f. sq. per:
StPPP VIII p. 144 (a. 1385) : Smil sufficienter per libros iudiciales p-uit, quod eqs.
Ib. III p. 29 : actor p-re debet per duos ... testes.Ita saepius. g. sq. sub. h. sq. adv. legitime ( AKapSąd III p. 187, a. 1516) , (clare et) sufficienter ( Lites I p. 50, a. 1321 ; StPPP VIII p. 144, a. 1385 et saepius), sufficienter et plene ( Lites II p. 104, a. 1413). indicatur cui a. sq. dat.
AKapSąd II p. 9 (a. 1415) : mandavit p-re Arnoldo suam replicacionem.b. sq. apud:
Tom. X p. 375 (a. 1528) : officium autem vestrum summe apud omnes p—bitis.c. sq. contra:
KsgŁawKaz p. 76 (a. 1409) : non potest p-re contra Jacussium ... cum consanguineis.Cf. etiam supra 1196, 28. Ita saepissime. d. sq. coram:
StSyn III p. 38 : quod ... coram nobis proponere ac p-re ... teneantur.
StPPP VII p. 443 (a. 1502) : volens ... coram iure innocenciam suam p-re.Cf. etiam supra 1196, 45. e. sq. super c. acc.
DokListPł II p. 19 (a. 1504) : quandocunque ... magister ... latenter laboraverit ... pelliceas ... et p-tum fuerit super eum, extunc eqs.
KsgRWar p. 465 (a. 1523) : quod si ... super ipsum Joannes ipse p-verit.Indicatur tempus a. sq. ad:
ArHist V p. 97 (a. 1411) : quem metum p-bit ad dominicam.CracArt suppl. I
p. 31 (a. 1411) : hoc ipsum p-bit ad VIII dies.b. sq. super c. acc.
DecrICC I p. 71 (a. 1459) : si ... super illud tempus non p-vit, extunc eqs.
2.
phil.
et log.
wykazać, udowodnić; rationibus
comprobare.
Constr.
indicatur quid
a.
sq.
acc.
b.
sq.
de :
STOB. Praed. fol. 2b : p-atur inductiue de omnibus modis abstractionum.
BYSTRZ. AnalPr fol. e IVa : p-tum est de syllogismis universalibus.Ita saepius. c. sq. acc. c. inf. d. sq. quod :
MatFil IV (saec. XV in.) p. 50 : in oppositum arguitur primo p-ndo quod prima substantia simplex, quae Deus est, non sit in genere.
WROCŁ. EpitConcl fol. x IVa : nemo enim p-re potest quod Abraam genuit Isaac.e. sq. quia :
BYSTRZ. AnalPost fol. c VIa : minor p-atur quia eqs.
Id. Log. fol. a IVb: p-atur quia ipsa logica est de secundis intentionibus.Ita saepius, indicatur qua re a. sq. abl. , v.gr. auctoritate(-ibus) ( BYSTRZ. AnalPost fol. 1 VIIIa ; Id. Log. fol. b IVa ;et saepius), opinione ( WROCŁ. Epit. fol. q IVa) , exemplo(-is) ( BYSTRZ. AnalPr fol. n IVb ; Ib. fol. g VIIa ;et saepius), inductione ( Id. Elench. fol. p VIIIa ), ratione(-ibus) ( MatFil II p. 19, a. 1413-1414 ; BYSTRZ. AnalPr fol. i Va et saepius), signo ( ExPhys fol. b IIa) . b. sq. ab :
BYSTRZ. AnalPr fol. n IVb : p-at a simili vel a signo.
Id. AnalPost fol. h IIa: p-at a signo.c. sq. ex :
BYSTRZ. AnalPr fol. c IIa : non potest p-ri syllogismus ex oppositis.
Ib. fol. c Vb : p-at etiam ex opposito consequentis.Ita saepius. d. sq. in c. abl.
GOST. Th. fol. b IIb : minorem p-at in littera.
BYSTRZ. AnalPr fol. 1 VIIa : minor p-atur in multis consequentijs.Ita saepe. e. sq. per :
BYSTRZ. AnalPr fol. d IIa : quas combinationes p-at per conuersionem particularis et per imposibile et expositionem.Ita saepius. f. sq. secundum :
STOB. Praed. fol. lb : et quod ita sit p-atur secundum Aristotelem.g. sq. adv. , v. gr. dialectice (opp. sophistice: BYSTRZ. Top. fol. q IIb) , directe et immediate ( Id. AnalPost fol. i IIa ), inductive (et exemplariter: BYSTRZ. AnalPost fol. a IIa ; id. Log. fol. h VIb ;), perfecte ( BYSTRZ. in MatFil IV p. 84 ) , scientifice et evidenter ( MatFil II p. 46, a. 1413-1414 ; opp. non sufficienter: BYSTRZ. Log. fol. g Vb) .