- F.
- Th.
- Bl.
- S.
I.
A.
aliquid
wcześniej, naprzód wiedzieć; praenoscere, antea
scire.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
HESSE Matth. IV p. 191 : homo non fuit p-ns peccati futuri, videtur autem incarnationis Christi p-ns fuisse.c. sq. (dupl. ) acc. d. sq. abl.
PommUrk II p. 534 (a. 1284) : dummodo quatuor septimanis p-at ... ad quem ... poterit pervenire.e. sq. acc. c. inf. f. sq. enunt. obi. c.
α. quia:
VAdAnt p. 34,9 : p-erat enim quia populum ... a uia sua mala nemo flectere quisset.
β. quod:
AnnMP p. 46 : cum p-rent marchiones, quod castrum ... esset per ... ducem ... occupatum.g. sq. enunt. interrog. , cf. , 51.
B.
aliquem
(theol. de Deo) przewidywać (jako skazanego na potępienie), przeznaczać na
potępienie; damnandum praevidere
SCARB. Glor. p. 157 : Deus ... istum praedestinat et illum p-it, illum salvat et istum damnat.
Praec.
part. perf.
praescitus,,
-a, -um
z góry przewidziany na potępienie; damnationi
aeternae destinatus
MARTIN. OP. Marg. fol. n 4a : secundum prescientiam Dei scribuntur in libro vite qui p—ti sunt iustificari et delentur de libro vite qui p—ti sunt damnari.
MATTH. Rat. p. 115 : iste est reprobatus vel p-tus, ergo damnabitur.Ita saepius. Additur ab aeterno ( HESSE Matth. IV p. 234 ) , ad damnationem ( NIC. BŁ. Serm. II p. 203).
Opp.
praedestinatus (
HESSE Matth. IV p. 374
et saepius), electus (
JAC. PAR. RefEccl p. 222).
Cf. Th.
X 2, 820,13 sqq.
II.
dowiadywać się (wcześniej);
(antea) certiorem fieri, cognoscere,
agnoscere
GALL p. 95,10 : fluvium ... sine ponte vel vado, ne p-rentur a paganis ... transeuntes.
TPaw IV p. 440 (a. 1391) : prius isti familiari dedi lanczam, quam p-vi, quod hominem spoliasset.
Ib. p. 473 (a. 1391) : ex alio «od ginego» p-vi.Ita saepius.
Constr.
a.
sq.
acc.
StPPP II p. 134 (a. 1402) : quandocunque ... bona predicti Johannis ... inuenerint aut p-erint, tunc licitum erit eis dictum debitum ... jure repetere.Ita saepius. b. sq. ab :
AAlex p. 155 (a. 1502) : non dubitemus ... dominationem vestram id ipsum a capitaneo Leopoliensi p-isse.c. sq. ex, cf. d. sq. inter:
StPPP II p. 673 (a. 1462) : ad p-ndum inter mercatores ... grossorum valorem.e. sq. enunt. interrog.
RachPodCr p. 5 (a. 1393) : procurator venit ... ad p-ndum, ubi ... regina vellet stacionem habere.
III.
singularia
1.
zeznawać, składać zeznanie;
pro testimonio dicere,
profiteri
StPPP XII p. 82 (a. 1528) : ad ... iudicium ... accedens ... Margaretha ... per suum procuratorem ... p-erat, quomodo Felix ... tenet eius partem patrimonii.
2.
confunditur
c.
voce
praecidendi
vel
praescindendi:
MARTIN. OP. Marg. fol. b 3a : p-ti siue aliter apostatantes in fide non sunt rebaptisandi.Cf. sqq. et infra PRAESCISSUS.
IV.
iur. sensu admodum
obscuro
KsgWójtKr p. 30 (a. 1442) : Hersowa iurabit ... Jaczkowi ... quod eam non wult p-re quod sibi recepit lignum in valore V grossorum.
Ib. p. 42 (a. 1442) : Barbara ... iurabit ... domino Petro, quod eam non wult p-re, quod ipsa scit, quod maritus eius tenetur sibi VII marcas et tenet bona et non wult sibi solvere.
Ib. p. 48 (a. 1442) : iurabit ... doleatori ... quod eum non wult p-re, quod sibi alienavit familiarem suum.Ita saepissime.