Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEDESTINO

Gramatyka
  • Formypraedestino, predestino, praedestinatus, non, praedestinatus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. z góry przeznaczać, przydzielać
    • 2. theol. theol. (o Bogu) z góry przeznaczać, ustalać, predestynować
  • II.
    • 1. posyłać
    • 2. med. iur. obsyłać, tj. zawiadamiać kogoś przez posłańca lub woźnego o terminie i miejscu rozprawy sądowej
  • III.
    • a. wymieniony wyżej
    • b. przygotowany

Pełne hasło

PRAEDESTINO s. PREDESTINO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • O.
I.
1. z góry przeznaczać, przydzielać; ante destinare, tribuere.
2. theol. (o Bogu) z góry przeznaczać, ustalać, predestynować; (de Deo) destinare, constituere. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 61 (a. 1407) : p-tus est «przerzeczeni».
Part. perf. pro subst. praedestinatus,, -i m. sanctus eligendus; non praedestinatus,, -i m. impius reprobandus.
Constr. ad 1-2:
a. sq. ab :
HESSE Matth. III A p. 24,29 : ab aeterno p-vit Deus aliquem ad beatitudinem.
WROCŁ. EpitConcl fol. H Va : qui ab eterno est p-tus.
b. sq. ad. c. sq. in c. abl.
HESSE Matth. I p. 243 : p-tus est Filius Dei in virtute (cf. AMedi III p. 85, saec. XV med.).
d. sq. inter :
Tom. IV p. 312 (a. 1518) : es ... inter millia ... virginum p-ta.
Cf. Th. X 2 IV 540,16. e. sq. inf.
JAC. PAR. RefEccl p. 44 : Deus ... homines praescivit et p-vit conformes fieri imagini Filii Sui.
II.
1. posyłać; mittere
GŁOG. Alex. I fol. R IIIa : mitto ... quinto capitur proprie, silicet p-re de vno loco ad alium, «senden» (Germ. ).
2. iur. obsyłać, tj. zawiadamiać kogoś przez posłańca lub woźnego o terminie i miejscu rozprawy sądowej; aliquem per iudicum apparitorem certiorem facere de iudicii die atque loco
KsgGrWp I p. 233 (a. 1396) : ministerialis ... recognovit, quia secundum jurisdicionem ter monuit et p-vit dominam Strampinska ... ex parte ... Czeszimiri.
Ib. p. 267 (a. 1397) : Andreas ... ter p-vit wlgo «obeslal» cum ministeriali dominum Sandziwogium ... pro octo marcis.
Ita saepius usque ad saec. XV med. Cf. PRAEDESTINATIO II, OBDESTINO I.
Syn.
ci tare ( AGZ XII p. 129, a. 1444) , monere ( KsgGrWp I p. 233, a. 1396).
Constr.
a. sq. abl.
KsgZPozn p. 136 (a. 1401) : ipsum p-vit ... ministeriali trina vice.
AGZ XII p. 129 (a. 1444) : debent ipsum p-re alio homine.
b. sq. cum :
AGZ XIII p. 492 (a. 1465) : te p-vit alias «obsylal» ... cum nobili terrigena.
c. sq. ex, d. sq. in c. abl.
AGZ XII p. 307 (a. 1466) : debet praedictum ... in quatuor septimanis ... p-re.
e. sq. pro, cf. supra 915,53 et
AGZ XIII p. 492 (a. 1465) : te p-vit ... pro eodem iure.
f. sq. secundum, cf. g. sq. ut :
AGZ XVIII p. 58 (a. 1473) : debet ipsum ... p-re, ut sibi ipsas pecunias daret.
III. part. perf.
a. wymieniony wyżej; iam dictus
PommUrk IV p. 376 (a. 1309) : item nostre p-te civitati ... nobis dilecte dedimus ... flumen.
b. przygotowany; praeparatus
RFil XXIV p. 368 (a. 1428) : p-a «szposobyona».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)