Ogólne
Pełne hasło
Więcej

POTENTIALITER

Gramatyka
  • Formypotentialiter, potencialiter,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I.
    • 1. potężnie, z mocą, siłą
    • 2. siłą, przemocą, zbrojnie
  • II. phil. phil. t.t. potencjalnie, możnościowo

Pełne hasło

POTENTIALITER s. POTENCIALITER adv.
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
  • O.
I.
1. potężnie, z mocą, siłą; potenter
GALL p. 139,23 : ni Deus eum ita p-r exaltaret, numquam eum noster populus sic laudaret.
PommUB p. 507 (a. 1298) : magne provisionis clemencia ... studiose ad hoc principum brachia p-r roboravit, ut pravorum refrenetur audacia.
2. siłą, przemocą, zbrojnie; per potentiam, vi adhibita
CodSil(M) I p. 313 (saec. XIII) : filius ... donacionem prefatam decimarum ... p-r irritavit.
AnnMp p. 44 (saec. XIII) : quod castrum ... dux ... occupaverat p-r.
Ita saepius, v. gr. ingredi ( DŁUG. Hist. II p. 241 = III p. 267 ed.nov.) , invadere ( KodWp VIII p. 78, a. 1418) , occupare ( Lites (Ch) p. 36, a. 1320) , procedere ( KodWp X p. 315, a. 1443), item aliquid tenere ( SamlUB p. 137, a. 1321) ; aliquem amovere ( JANKO p. 622 ) vel subiugare ( Lites (Ch) p. 35, a. 1320).
Iuxta posita
exercitualiter ( KodWp X p. 315, a. 1443) , hostiliter ( Lites II p. 428, a. 1403 et saepius), manu hostili ( KodWp VIII p. 78, a. 1418).
II. phil. t.t. potencjalnie, możnościowo; secundum potentiam (cf. s. v. II 2), ita ut fieri vel exsistere possit
MARTIN. Op. Serm. p. 407 nlb. : Deus ubique est praesentialiter, p-r et essentialiter.
THOM. Med. p. 42 : cibi actualiter et p-r frigidi.
NIC. BŁ. Serm. II p. 57 : spiritus Domini ferebatur super aquas (Vlg. Gen. 1,2 ) ‘ferebatur’ intellege non localiter sed p-r.
MatFil IV p. 58 (saec. XV) : sunt ... partes prius unibiles p-r quam unite (ed. unitate) actualiter.
Ita saepius.
Opp.
actualiter (cf. et 37 et passim ), localiter (cf. ),praesentialiter ( MARTIN. OP. Serm. p. 407 ; WROCŁ. EpitConcl fol. h IIb) ;.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)