Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PORTATILE

Gramatyka
  • Formyportatile
  • Etymologia portatilis
  • Odmiana -is
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. ołtarz przenośny
    • 2. tzw. portatyl, przenośny kamień ołtarzowy z relikwiami
    • 3. drągi z poprzecznym płótnem lub deskami do noszenia ciężarów
  • II. + noszenie naszyjnik

Pełne hasło

PORTATILE, -is n. (portatilis)
  • S.
  • B.
I.
1. ołtarz przenośny; altare portabile
ArPrawn I p. 183 (saec. XV med.) : auctoritas in p-i aut in domo.
ŹrWaw I p. 54 (a. 1476) : capellanus ... se submisit ... restituere ladulam p-is cum ymaginibus.
Syn.
viaticum ( AKapSąd II p. 784, a. 1514).
2. tzw. portatyl, przenośny kamień ołtarzowy z relikwiami; lapis reliquias sanctorum continens, qui altari reliquiis carenti imponebatur
AAlex p. 544 (a. 1506) : p-e maius altaris.
AKapSąd I p. 218 (a. 1521) : p-e altaris.
Ita saepius.
3. drągi z poprzecznym płótnem lub deskami do noszenia ciężarów; feretrum, feraculum
APozn II p. 292 (a. 1495) : portatores cervisie ... cervisiam nec portare neque ad currus ponere voluerunt sed p-a ipsorum alias «tragi» ... ad prethorium deposuerunt.
II. (vox Pol. noszenie reddi videtur) naszyjnik; monile, torques
PP VI p. 88 (a. 1433) : Stiborius ... sorori sue p-e de margaritis ... ad instar et qualitatem p-is alias «noszenya» ... domine Stromilonis ... dare tenetur.
Cf. PORTACULUM et PORTATURA II.
Constr. ad I-II:
a. sq. gen. , cf. et 8 et saepius.
b. sq. ad:
MPH III p. 262 (a. 1522) : p-e ad infirmos argenteum.
c. sq. cum, cf. , 53.
d. sq. de, cf. et
ŁASKI LibBen II p. 113 (a. 1511) : p-ia de cupro.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)