- F.
- G.
- Bl.
- S.
- B.
- O.
- L.
- A.
- H. (inf.
- percipisse)
KodKKr II p. 347 (a. 1410) : ducentas sexagenas ... uxori ... dedit ... levandas, percipiandas.formae perf. a stirpe praes.: 3.pl. ind. perf. act. ] perciperunt:
AAlex p. 360 (a. 1503) : Lithuani multa ... damna perciperunt in dominiis suis.Cf. infra 311,23. 3.sg. ind. fut. II act. perciperit:
KsgMaz II p. 3 (a. 1423) : quodeumque dampnum ... perciperit (item ib. p. 156, a. 1425; ib. infra percipererit calami lapsu extitisse videtur ).
DokListPł I p. 207 (a. 1445) : si quod dampnum ... in edificacione perciperit.3. pl. ind. fut. II act. perciperint:
DokMp IV p. 302 (a. 1397) : quidquid ... damni inde perciperint.inf. perf. act. percipisse:
DokRad p. 48 (a. 1439) : theoloneum ... dixerunt se levasse et percipisse cum effectu.
ZabDziej III p. 579 (a. 1488) : recognovit ... octoginta marcas ... levasse et percipisse.].
I.
1.
schwytać, ująć; capere,
captivare
KodWp III p. 71 (a. 1357) : si ... iusticiarius noster aliquem furem in ... bonis ecclesie p-et, ipsum ... iusticiario ecclesie debebit deferre.
2.
łowić (ryby); captare
(pisces)
PommUrk III p. 142 (a. 1291) : decimam noctem de clausura in Rada absque omni contradictione pisces libere perpetuo p-ndi ... fratribus de Oliva ... donamus.
KodWp V p. 268 (a. 1418) : pisces, quos in nostra presencia p-erit, nobis partem eorum largiatur.
DŁUG.Hist. II p. 447 (= IV p. 203 ed.nov.) : tres tantummodo pisciculos p-unt piscatores.
II.
A.
1.
pobierać, ściągać (podatki, daniny, długi), czerpać (dochody,
korzyści); exigere (solutiones, tributa), repetere (aes alienum),
reportare (utilitates, fructus);
item sensu latiore
(ab aliquo) laborem (
AKapSąd III
p. 264, a.
1499
et saepius) vel
obsequia (
DokKujMaz
p. 367, a.
1298).
Glossa Pol.
GLcerv p. 571 : fructus p-ti «pożytki wzięte», fructus p-ndi «pożytki ktore przyidą».
Iuxta posita
exigere (
ArPrawn X
p. 307, a.
1410)
, levare (
Lites II
p. 285, a.
1413
et saepius), tollere (
PrzywKr
p. 12,
a. 1382
et saepius).
Occ.
sensu praegnanti omisso
obi.
KodMp II p. 226 (a. 1313) : homines sororum de nullius mandato impedire aut in eis p-re ... innodatus.
2.
otrzymać, uzyskać, osiągnąć;
obtinere, assequi, accipere,
v.
gr.
aequalem
partem bonorum(
KsgŁawKr
p. 72, a.
1371)
, plenam solutionem (suarum pecuniarum :
CracArt I
p. 114,
a. 1440)
, sortem (
JAC. PAR. Contr.
p. 118
),
sim., item
insignia doctoratus (
KlQu
p. 27, a.
1450)
;
praec.
de
abstr.
,
v.
gr.
incolumitatem (tam corporis quam animae :
RHist LXVI
p. 17, saec.
XII)
,
iustitiam (a concilio
Constantinensi :
DŁUG. Hist. IV
p. 178
)
, officium (ab aliquo :
ArPrawn V p. 462, saec. XV ex.ex) , satisfactionem (ab aliquo:ZabDziej I p. 237, a. 1537) , memoriam litterarum (de gestis: KodMaz(K) p. 434, a. 1238) ; saepius sensu spirituali, v. gr. fructum bonae actionis ( KodMp I p. 8, a. 1192) , indulgentiam peccatorum ( ModlWW p. 7 ) , lauream martyrii ( DŁUG. Hist. I p. 151 = I p. 215 ed.nov. ; ;item locum inter primos martyrum ordines id. Op. p. 69 ), portionem orationum ( KodMp II p. 16, a. 1198) , praemium immarcescibile ( DŁUG. LibBen I p. 554 ), regnum sempiternum ( KodMaz(K) p. 450, a. 1239) .
B.
1.
odnosić (zwycięstwo),ponosić (klęskę, szkodę,
karę); reportare,capere,
v.
gr. victoriam (
*MPH I
p. 348, saec.
XI)
, damnum (
DokMp IV
p. 36, a. fere
1314
et vulgo), item conflagrationem (
DŁUG.
Hist. II p. 205 = III
p. 227
ed.nov.)
, defectus (
KodWp VIII
p. 3, a.
1416)
, impedimentum (
StPPP II
p. 948, a.
1504)
, impressiones et vexationes (
CodEp III
p. 164, a.
1472)
, poenam (
StPPP VII
p. 432, a.
1478)
, stragem (
MPH III
p. 218, a.
fere 1540),
etiam martyrium (
DŁUG. Op.
p. 57
),
vulnus (
ARect I
p. 540, a.
1514)
, mortem (de manibus
alicuius:
TPaw IV
p. 675, a.
1398)
,
item
iur. dilationem
(
Concl.
p. 79, a.
1494)
, effectum monitionis (
ARect I
p. 278, a.
1489).
Iuxta posita
perpeti, subire (
DokMp VIII
p. 63, a.
1439)
, recipere (
TPaw III
p. 120,
1389)
, sufferre (
PP II
p. 37,
a. 1450)
.
2.
przyjmować (sakrament); consequi, accipere (sacramenta
eccl. )
KodMazNow II p. 233 (a. 1338) : ecclesie, ubi divina audierit et ecclesiastica p-erit sacramenta.
Ib. p. 249 (a. 1341) : nec ab alio quam ab ipso rectore ecclesiae p-ant ecclesiastica sacramenta.Ita saepissime, etiam sensu latiore divina officia ( AKapSąd III p. 125, a. 1508) , remissiones Ecclesiae ( MATTH. OpTheol p. 433 ) , chrismata coronationis ( DŁUG. Hist. III p. 335 = VI p. 17 ed.nov. ; coronationem ib. p. 544 ).
N.
iuramentum
składać przysięgę;
i.q. praestare
KodKKr I p. 155 (a. 1320) : Petrus ... probavit cum discretis viris ... qui testanter (potius testantes) post Petrum iuramentum p-rint probantes (cf. tamen sensu diverso infra 311,25 ).
Simili sensu
in animam suam
(e
Pol.
brać na duszę)
PrPol p. 104 (a. 1411) : divisores p-to in animam ipsorum cognoverunt, quodetc.
N. constr. ad
I-II:indicatur quid
a.
sq.
acc.
b.
sq.
de :
KodMp II p. 90 (a. 1253) : de omnibus, que ... de huiusmodi iudicijs obvenerint, ipse advocatus p-et.
MATTH. OpTheol p. 433 : ab ecclesie sumus arcendi ingressu ... nec de premiis et de remissionibus p-imus.indicatur unde (a quo) a. sq. ab. b. sq. circa :
*CodEp III p. 305 (a. 1479) : dampna ... p-ta circa interceptionem castri Heilsberg, que civitates ... p-ceperunt.c. sq. de :
DokMp I p. 6 (a. 1277) : de quo censu scultetus ... sextum denarium p-et.
KodMazNow II p. 292 (a. 1348) : metretas ... per medium p-et de eodem molendino.
StPPP VIII p. 508 (a. 1398) : pro ... perceptis de dicta villa p-ndis.Cf. et saepius. d. sq. ex. e. sq. in c. abl.
KodWp I p. 314 (a. 1257) : ius et fructum in eis incolis p-turus est abbas.
StPPP VIII p. 34 (a. 1381) : pro dampno in Iudea p-to.Cf. et saepius. f. sq. inter:
KodMazNow II p. 199 (a. 1329) : penam ... capitis inter suos homines ... abbas p-at.g. sq. per :
PP II p. 37 (a. 1448) : que damna per incendia ignium sustulit et p-cepit civitas.h. sq. pro:
StPPP II p. 948 (a. 1504) : si... Andreas aliquod impedimentum pro dictis debitis ... p-rit et habuerit.indicatur cui (rei) a. sq. ad :
CracArt III p. 52 (a. 1551) : Catherina ... p-cepit ad se res infranotatas.b. sq. pro :
DokWp p. 337 (a. 1266) : solutionem ... Ubeslaus .. pro se p-et.
KodWp IIΙ p. 363 (a. 1371) : agros ... pro se meliores p-et scultetus.
CorpJP III p. 48 (a. 1507) : exactionem ... volumus ... p-i ... pro reipublicae ... necessitatibus.
III.
1.
doznawać, odczuwać, doświadczać; sentire, experiri
v.
gr.
consolationem (
NIC. BŁ. Serm. I
p. 35
et saepius),
curationem (languidorum :
DŁUG. Op. p. 100 : item remedium in oculis:StPPP II p. 269, a. 1422) , delicias ( MARTIN. OP. Marg. fol. d IIIa) , devotionem (et consolationem: MATTH. Dial. fol. XCVIIIb ) , fastidium (de aliquo: NIC. BŁ. Serm. I p. 337 ) , incrementum ( DŁUG. LibBen. I p. 516 ), item visionem mirificam ( id. Op. p. 217 ).
2.
spostrzegać, dowiadywać się, zauważać; animadvertere,
comprehendere (sensibus), discere.
N.
locut.
α.
impers.
percipitur,
syn.
constat :
Lites II p. 174 (a. 1413) : ex causis supra deductis ... claro clarius p-itur et constat, quod etc.
β.
percepto
na wiadomość; postquam intellexit
HistTart p. 65 : cepit ... querere ... ubi essent et p-to, quod in domibus subterraneis ... habitarent, misit virum.
3.
przyjmować do
wiadomości, przyswajać sobie, poznawać;
cognoscere, agnoscere, animo
comprehendere,
v.
gr.
doctrinam (
HUSSOW.
p. 79, v. 342
), philosophiam
(
KomPolit
p. 185, a.
1410
; simili sensu litteras:
DŁUG. Op.
p. 12
),
notitiam alicuius rei (
KodMaz(L)
p. 52, a.
1340
et saepius).
Syn.
agnoscere (
AGZ XIX
p. 523, a.
1474).
N.
phil.
GŁOG. Anim. fol. N VIIIa : sensibile dicitur illud, quod aptum natum est p-i et cognosci aliqua potentia sensitiva.
Id. Anal. fol. DD Vb: intellectus noster ... cum p-et ... primum increatum lumen, in quo sunt omnia, tunc satiabitur.
STOB. Aret. fol. h IIb : de his, que recto consilio sunt inventa ... iudicare ... iudicataque p-re.
N. constr. ad
2-3: indicatur quid
a.
sq.
(dupl.
) acc.
b.
sq.
de :
CRIC. p. 45, v. 116 : de te cuncta p-ceperunt proditorum copia hostes.c. sq. acc. c. inf. d. sq. quod (quomodo) :
KodWp I p. 313 (a. 1257) : veraciter p-cepimus quod etc.
AKapSąd II p. 13 (a. 1415) : nunc ... veraciter p-cepi, quomodo etc.Cf. e. sq. enunt. interrog.
NIC. POL. p. 136, v. 17 : per sonitum, quando concucies ollam, p-es, quando sunt bene siccati buffones.
CodEp I 1, p. 114 (a. 1439) : qualis sit res ... clare p-cepimus sensu.indicatur quomodo a. sq. abl. , v. gr. auditu ( FormJ p. 45 et saepius; simili sensu aure(-ibus): KodLit p. 28, a. 1323 ; CodVit p. 194, a. 1409) , sensu (cf. supra 4 ; item ; potentia sensitiva, cf. ), tactu ( GŁOG. Hisp. fol. n IIb) , visu ( DŁUG. Hist. I p. 364 = II p. 127 ed.nov.), item fidedigna relatione ( *KodWp II p. 269, a. 1309) , veris relatibus ( CodEp III p. 532, a. 1434) , praegustando ( HESSE Matth. III p. 144 ) . b. sq. ex. c. sq. per :
JAC. PAR. Tract. fol. b Ib : qui vivi non possunt p-re invisibilia nisi per signa visibilia.Cf. supra I. d. sq. adv. , v. gr. bene ( StPPP II p. 774, a. 1471) , clare (cf. supra 570,57), sane ( StPPP IX p. 80, a. 1469) , veraciter (cf. et 54), ), pro re vera ( DokLub p. 156, a. 1375) .
IV.
fungitur vice vocis
1.
accipiendi :
AGZ VII p. 35 (a. 1385) : mandamus ... presentibus litteris p-tis ... Johannem ... introducere.
ArHist VIII p. 328 (a. 1499) : p-cepi litteras vestre ... maiestatis.
Concl. p. 131 (a. 1513) : partes ... p-ciperunt... memoratos ... dominos ... ut et tanquam arbitros.Tom. V p. 328
( a. 1520) : juramentum ... ab oppidanis ... ut protector p-cepit.
2.
concipiendi:
ŁASKI ComPriv fol. 180b : femina ... nullum heredem a marito suo p-cepit.
3.
recipiendi:
JAC. PAR. Serm. fol. 169b : cepit loqui in signum vite p-te.
DŁUG. Op. p. 108 : usu et officio pedis et manus p-to.
MIECH. Chr. p. 167 : cum filia visum p-cepisset (cf. ib. supra ut beatae Hedvigis meritis visum reciperet).