Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PECCATUM

Gramatyka
  • Formypeccatum, pecatum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. eccl. eccl. grzech
    • 1.
    • 2.
    • 3.
      • a.
      • b.
    • 4.
    • 5. occ. fere i.q. kara za grzechy
  • II. błąd, pomyłka

Pełne hasło

PECCATUM s. PECATUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
I. eccl. grzech; peccatio, delictum contra Deum commissum. Notabiliora quaedam
1. definitiones selectae
VITELO Epist. p. 17 : p-um enim non est nisi deviatio et elongatio ab Uno, Puro, Vero et Primo.
MATTH. Lect. I p. 77 : aliud est velamen p-i sive sceleratae commissionis.
JAC. PAR. OpIn p. 221 : p-um non est aliud nisi inordinatus actus ad genus moris pertinens.
WROCŁ. EpitConcl fol. q VIa : p-um secundum Augustinum ... est omne dictum vel factum vel concupitum contra legem Dei.
2. distinguitur actuale ( ), alienum ( NIC. BŁ. Serm. II p. 36 et saepius), capitale ( sqq.), criminale ( ), mortale ( ), occasionale (supra VI 937,21 sqq.), originale ( ), veniale (infra s. v).
3. iuncturae selectae
a. verbales peccatum (-a) (per)agere ( MARTIN. OP. Serm. p. 69 nlb. ; ModlWW p. 19 ) , contrahere ( MARTIN. OP. Marg. p. 143 ) , exercere ( ib. p. 184 et id. Serm. p. 457 nlb.), explere ( NIC. BŁ. Tract. fol. f VIIa) , facere ( MARTIN. OP. Chr. p. 67 ; AGZ VI p. 48, a. 1459 ;et saepius), gerere ( MARTIN. Op. Serm. p. 317 nlb.) , implere ( id. Marg. p. 139 ), incurrere ( ib. p. 70 ), peccare ( BRUNO Qfr p. 38, 5) , producere ( NIC. BŁ. Serm. I p. 91 ) ; item confiteri ( StSyn III p. 6 ) , in confessione revelare ( ArHist V p. 367, a. 1415) ; delere ( ConcPol VIII p. 131, a. 1415 et saepius), purgare ( MPH IV p. 215, saec. ΧII), relaxare ( StPPP VII p. 573, a. 1504) ; aliquem a peccatis absolvere ( AGZ VII p. 81, a. 1437 et saepius; absolutum remittere: ArPrawn I p. 34, a. 1411) , purificare ( CodEp I 2, p. 268, a. 1472).
b. nominales peccatorum absolutio ( KodPol I p. 33, a 1231) , expiatio ( CodEp I 2, p. 110, a. 1450) , redemptio ( DyplMog p. 15, a. 1244) , remissio ( KodMp I p. 51, a 1256 ; KodWp I p. 14, saec. ΧΠΙ ;et saepissime), venia ( CantMAe I nr. 6, v. 6, post a. 1267) ; nexus ( ib.nr. 13, v. 5b, saec. XIV) , vincula ( KodKKr I p. 2, a. 1167) , faeces ( VAdAnt p. 17, 12) , sordes ( VHedv p. 577 ).
4. locut. α. missa pro peccatis ( AKapSąd III p. 30, a. 1467 et saepius; pro peccatorum remissione: KodMp IV p. 8, a. 1386). β. peccatis(-o) exigentibus(-nte) ( *KodKKr I p. 15, a. 1215 ; DokWp p. 341, a. 1271 et saepius).
5. occ. fere i.q. kara za grzechy; poena pro peccatis solvenda
JAC. PAR. OpIn p. 349 : comminatio infernalium p-orum et pollicitatio praemiorum aeternorum.
II. błąd, pomyłka; error, fallacia (saec. XVI).
Praec. log.
GŁOG. Anal. fol. AA IIIb: hic fit p-um in materia ... non valet quia fit p-um in forma.
BYSTRZ. AnalPr fol. n IIa : philosophus determinat de tribus p-is siue defectibus incidentibus circa predictas potestates syllogismorum.
Ib. infra determinat de primo p-o scilicet de petitione principij, quod accidit in syllogismo circulari.
Ita ib. saepius.
Constr. ad I-II
:
a. abs.
b. sq. gen.
c. sq. circa supra3.
d. sq. contra:
StSyn VI p. 33 (a 1415): detestabile p-um contra naturam.
e. sq. cum:
StSyn VI p. 33 (a. 1415) : p-um ... cum brutis vel animalibus ... habentes.
f. sq. in c. abl.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)