Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PECIA

Gramatyka
  • Formypecia, peciia, petia, pecies, , peties
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae -ei
  • Część mowyrzeczownikrzeczownik
  • Rodzajżeńskiżeński
Znaczenia
  • kawałek, ułamek, cząstka
    • a. gen.
    • b. + de
    • c.
    • 1. + cera, cupro, sale gruda, bryła
    • 2. + agri, terrae kawałek gruntu
    • 3. + filorum motek przędzy
    • 4. + panni kawałek materiału, szmatka
    • 5. + panni, telae sztuka, zwój tkaniny (zwykle określonej długości)
      • a.
      • b.
      • c.
      • d.
    • 6. dokument, akt

Pełne hasło

PECIA s. PECIIA s. PETIA, -ae f. et PECIES s. PETIES, -ei f.
  • Th. (rec.),
  • Dc.
  • B.
  • L.
[generis ]m.
PomnLw II p. 5 (a. 1404) : datus est I pecies de tela.]
kawałek, ułamek, cząstka; frustum,fragmentum, portiuncula
VITELO Opt. p. 391 : assumatur p-a uel pars ferri rectangula.
Theiner I p. 390 (a. 1337) : unam p-em auri albi, in qua p-e erant quinquaginta carathere.
Ita saepe.
Definitur addito
a. gen. , v. gr. argenti ( KsgŁawKr p. 186, a. 1392 et saepius), auri ( et saepius ), carnis ( CodSil V p. 397, a. 1340) , ferri ( ), pergameni ( Lites II p. 262, a. 1413).
b. de :
THOM. Med. p. 405 : p-a de pomo ... p-a ... de citrullis, cucumere vel cucurbita.
c. adi.
CodSil XV p. 146 (a. 1441) : due p-e argentee ad decam ... due p-e argentee pro cultello.
CracArt II p. 425 (a. 1543) : parvas 12 p-as marmoreas, elaboratas pro sepulcro.
N. locut.
in una petia w całości, w jednej części; parte integra,individua
CodSil IV p. 5 (a. 1306) : sunt eciam siti prefati decem mansi ... in ea parte ville ... in una p-a.
Praec.
1. de cera, cupro, sale gruda, bryła; frustulum, globus, massa
PP III p. 133 (a. 1446) : protestatus est... super VIII p-es cere.
AGZ VI p. 70 (a. 1462) : omnem eorum ceram ... in p-es alias «w kupye» pro examine puritatis frixent ... que p-es eqs.
DŁUG. Hist. II p. 326 (= IV p. 76 ed.nov.) : sal durum et compactatum, quod extrahitur in p-bus grossis.
MIECH. Chr. p. 4 : Polonia ... habet ... cuprum in p-iis iuxta territoria Premisliae.
Ita saepius.
2. agri, terrae sim. kawałek gruntu; i.q. modus, sors
CodSil X p. 108 (a. 1326) : p-as ... agrorum suorum ... abbas ... unam p-am seu frustum in Lupenicz, Geruscha ... p-am aliam ... permutaverunt.
LiegnUB p. 58 (a. 1328) : ortum ... cum parte vna seu p-a gaij.
Ita saepissime.
Dicitur imprimis de agiis longius a fundo sitis ad eumque pertinentibus, quae definiuntur glossis Pol.
CodSil I p. 74 (a. 1398) : illas p-es agrorum, que in wlgari «naplati» seu «prziplati» vocantur.
StPPP II p. 259 (a. 1421) : medietatem ville ... cum una p-e wlgariter «nywa» super molendinum sita ... obligauit (cf. DŁUG. LibBen I p. 150 et 384).
KsgPrzem I p. 140 (a. 1426) : resignavit unam p-em terre alias «obschar» ... sitam retro San(cf. AGZ XVI p. 418, a. 1494).
DŁUG. LibBen I p. 145 : in villa ... sunt aliqui campi sive p-es parvi et minuti, qui «przymyarki» vocantur.
3. filorum et abs. motek przędzy; i.q. glomus
ZabDziej II p. 407 (a. 1487) : duas p-es alias «przadze».
Ib. p. 477 (a. 1488) : tres p-as alias «stuky» filorum «przadze» in valore medie marce.
4. panni et abs. kawałek materiału, szmatka; panniculus, linteolum, mappa
THOM. Med. p. 187 : ponitur p-a panni lanei vel filtrum calidum super epar.
Ib. p. 294 : epitimetur epar continue cum p-iis infusis in oleo rosaceo.
Ita ib. saepe. Simili sensu
RachDw I p. 262 (a. 1548) : ex qua tela factae sunt p-ae ad extergendum pedes suae maiestatis.
5. panni, telae sim. et abs. sztuka, zwój tkaniny (zwykle określonej długości); textile, panni pars involuta (certae cuiusdam longitudinis)
Lites II p. 217 (a. 1412) : IIIIor p-es panni ... ad villas conducere.
CracArt I p. 55 (a. 1413) : 2 p-es tele Flandrensis ... item parva p-es tele flavee.
Ita vulgo. Glossae Pol.
DokMp III p. 179 (a. 1446) : a qualibet p-a telle alias «sthuka», octoginta quatuor ulnas continente ita saepius).
AGZ XVIII p. 76 (a. 1474) : duas p-as alias «dwa tharlynki».
ŹrWaw VI p. 28 (a. 1534) : duas p-as alias «cawalcze» de «hatlasz».
Syn.
bella ( KodKrak II p. 733, a. 1542) , frustum ( ŹrWaw III p. 146, a. 1522) , stamen ( PP II p. 84, a. 1450 et saepius). ). Constr. ad 5 :
a. sq. gen. 4 et 5 et vulgo.
b. sq. ad :
RachBon III p. 63 : pro 2 p-iis telae grossae ad usum Tartarorum.
c. sq. de et
AKapSąd I p. 460 (a. 1468) : IV p-e de «postawyecz», item una p-a de examento rubeo.
Ita saepius.
d. sq. super c. acc.
RachBon III p. 64 : pro 1 p-a telae super saculos super braseum.
6. dokument, akt; litterae publicae
AKapSąd III p. 218 (a. 1422) : sigilla p-iis, investituris necnon iuribus ... productis subappensa.
Ib. p. 219 (a. 1422) : eidem littere seu p-e sigillum subappensum.
Ib. infra recognovit dictam p-am seu investiture litteram fuisse manu sua scriptam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)