- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
- Ha.
- K.
- A.
- O.
[dat.
pl.
parrochianibus cf.
infra 26.]
I.
adi.
dotyczący parafii; qui ad parochiam
spectat.
Dicitur v. gr. de
ecclesia (
KodKWil
p. 44, a.
1396)
, iure (
KodMp I p. XLV, a.
1277)
, presbytero (
StPPP III
p. 27
)
, villa (
ŁASKI LibBen II
p. 11
),
sim.
Π.
subst.
A.
1.
a.
parochianus,,
-i
m.
ten, kto należy do danej parafii; is, qui
ad certam parochiam pertinet, parochiae adscriptus
Sob. XII p. 366 (a. 1233) : presbiteri ... parrochianibus suis reclamantibus pauperum obsequium impedire ... non formidabant.
KodMp II p. XLV (a. 1277) : incolas ... parrochie ecclesie ... annectentes ... incorporamus ... p-os eiusdem ecclesie ... constituimus.Ita saepissime.
Iuxta ponitur
incola parochiae (
AKap Sąd
ΙΠ
p. 4,
a. 1449).
b.
parochiana,,
-ae
f.
parafianka;
femina, quae ad certam
parochiam pertinet, parochiae adscripta est
Lites I p. 266 (a. 1339) : audivit ab una p-a sua in confessione ... prout postea narrabant sibi parrochiani sui et p-e.
NIC. BŁ. Tract. fol. 37a : sacerdos potest tali mulieri iniungere penitentiam, cum sit p-a eius.Ita saepius.
Constr.
ad a-b: abs.
vel sq. gen. (ut supra et
saepius).
2.
parochianus,,
-i
m.
a.
proboszcz;
parochiae praepositus,
rector
CodSil II p. 8 (a. 1264) : de quolibet manso debent solvere p-o duas mensuras ... unam siliginis et unam avene.
MazZHerb p. 254 (a. 1327) : decimam ... suo p-o solvere tenebuntur.
BiblMuz XI p. 303 (a. 1529) : utriusque ... ecclesiae ... p-orum vicarii perpetui ... curam animarum, regimen et administrationem spiritualium ... habere debent.
b.
diecezjanin; qui
ad certam dioecesim pertinet, dioecesi adscriptus est
GALL p. 150, 19 : sermo divinus suis p-is ab episcopis predicatur.
B. parochianus , -i m. członek tzw. osady, przedstawiciel ludności chłopskiej, zamieszkałej na terenie osiedla, biorący udział przy rozgraniczaniu posiadłości ziemskich; parochiae (cf. s. v. II) legatus Słownik Staropolski V 632b,23 (e ms. quodam a. 1403) : Petrassius ... deducere debet p-os vulgariter osadam, qui granicies predictas deducent.
TPaw VII p. 4 (a. 1418) : Stanislaus... cum Symone... debent habere limitacionem in graniciebus suis ... Stanislaus debet habere suos p-os et Symon suos.
Ib. p. 242 (a. 1421) : camerarius recepit duos nobiles ad p-os ... interrogauerunt p-os Kaczcze eqs.