Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NOXA

Gramatyka
  • Formynoxa
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.szkoda, uszczerbek, krzywda
  • II. transl. iur.
    • 1. + noxae peccatum vel crimen vel culpa id est «wina». wina, przewinienie, występek
    • 2. kara

Pełne hasło

NOXA, -ae f.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • L.
I. propr. szkoda, uszczerbek, krzywda; damnum, detrimentum, iniuria.
N. locut.
ad noxam tendere ( KodWp III p. 537, a. 1383 ; WŁODK. ScrSel I p. 61 ; CodEp II p. 185, a. 1425). ;
Constr.
a. abs. b. sq. gen. obi. c. noxam nocere wyrządzić szkodę; damnum inferre (saec. XVI).
II. transl. iur.
1. wina, przewinienie, występek; delictum, crimen; eccl. grzech; peccatum. Per abundantiam noxae peccatum ( PrzMog p. 25 ). Glossae Pol.
ArPrawn II p. XIII (a. 1444) : n-a dicitur vulgariter «przesgrzesze» (cf. GLc p. 13)
vel crimen vel culpa id est «wina».
GLl p. 234 : n-a «główny grzech».
Wierzb. p. 176 : n-a «występek».
Additur gen. explic.
periurii ( PP II p. 201, a. 1454) , sanguinis ( PommUB p. 312, a. 1283). Occ. concr. oczywisty dowód winy (kradzieży); delicti indicium manifestum, quod in lite furti documento est
AGZ XIII p. 585 (a. 1468) : ob non statuicionem (ed. statu cionem) publice n-e seu facialis alias «dia nye stawyenya lycza».
2. kara; poena (saec. XVI).
N. locut.
noxae dare wydać sprawcę szkody poszkodowanemu celem ukarania (saec. XVI). Occ. theol. infinita potępienie wieczne; damnatio aeterna CALLIM. in
KlQu p. 93 (a. 1498) : cepit me dubitatio, quomodo fieri queat, vt non peccet corpus aut sic aliquando peccet, vt infinitam n-am contrahat.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)