Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MORTUUS

Gramatyka
  • Formymortuus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. propr. propr. (de animantibus) zmarły, umarły
    • α. + caro tzw. dzikie mięso, narośl
    • β. theol.+ os mundo mortuus: narośl kostna
  • II. transl.
    • 1. concr. concr. martwy
      • a. + aqua (palus) woda stojąca
      • b.
    • 2. abstr.
      • a. nieważny, pozbawiony znaczenia, wygasły
      • b. iur.+ manus

Pełne hasło

MORTUUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • A.
  • N.
  • K.
I. propr. (de animantibus) zmarły, umarły; defunctus. Glossa Pol.
GLcerv p. 642 : m-us «vmarly».
N. med.
α. caro tzw. dzikie mięso, narośl; caruncula vitiosa ( cf. ).
β. os narośl kostna; osteophyma
LekKon p. 231 : os m-um id est «costka».
In imagine (sensu theol. ) mundo mortuus:
KodPol I p. 5 (a. 1153) : viros quosdam spiritales ... m-os mundo viventes Christo ... advocavi.
AKapSąd II p. 582 (a. 1460) : monachus, qui m-us mundo dicitur.
Cf. MORS II 1 b.
II. transl. (de rebus)
1. concr. martwy; vita carens.
N.
a. aqua (palus) woda stojąca; stagnans, stagnum
PommUrk VI p. 402 (a. 1300) : rivus ex m-a palude in ipsum Stechow incidit.
PP V p. 79 (a. 1427) : aqua m-a vulgariter «marthwa» in ipso riwo ultra granicies ... non diffusa.
Cf.
b. lana, cf. supraV 1227,5 sqq.
2. abstr.
a. nieważny, pozbawiony znaczenia, wygasły; qui nullo valore est, irritus
ArPrawn IV p. 28 (saec. XIV med.med) : negocia m-a et finita sit contra naturam suscitare et difficile pertractare.
KodWp III p. 585 (a. 1386) : quodcumque ... Przibislaus ... abbati ... fecit dampna ... illud omne est m-um et in vanum.
ArHist III p. 157 (a. 1410) : si apud aliquem expost fuerit inuenta littera ... nulius erit vigoris, valoris et momenti, sed omnino m-a et deserta.
Ita saepe.
Syn.
cassus et invalidus ( AGZ XI p. 87, a. 1434) , desertus ( ), finitus ( ), obsoletus ( DŁUG. LibBen I p. 515 ) , sopitus ( ArLit I p. 11, a. 1429).
b. iur. t. t. manus tzw. martwa ręka, cf. atque ad rem supra III 210,43 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)