Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MISCEO

Gramatyka
  • Formymisceo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -ui, -xtum s. -stum
  • Część mowy
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. propr. (z)mieszać, wymieszać, połączyć w jedno
    • 2. meton. mieszać, zakłócać porządek, wprowadzać zamieszanie
    • 3. transl. transl. wymieniać między sobą, wzajemnie sobie udzielać (lub zadawać)
      • a. + conubium, concubitum współżyć z kobietą, zawierać małżeństwo
      • b. + sermones (cum aliquo, inter aliquos)
  • II.
    • 1. propr. propr. domieszać, przymieszać, dołączyć
      • α. (de fluvio) wpadać
      • β. przeniknąć, rozpłynąć się
    • 2. transl. transl. włączyć, połączyć, przyłączyć
      • a. włączyć się, wmieszać, przystąpić
      • b. + Th. współżyć płciowo, zawierać małżeństwo
  • III.
    • 1. propr.+ pocula vini propr. przez zmieszanie przyrządzić, wytworzyć
    • 2. transl. transl. wzniecić, wywołać, szerzyć

Pełne hasło

MISCEO, -ere, -ui, -xtum s. -stum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • N.
[3. sg. ind. praes. pass. miscitur:
SACR. Elucid. fol. e Va : sicut fermentum miscitur farinae.
Cf. Th. VIII 1079,13 sqq. 2. sg. fut. II act. misceris:
StMed XVIII 2, p. 174 (saec. XV in.) : si parum in eo briselio verniculum misceris.
]
I.
1. propr. (z)mieszać, wymieszać, połączyć w jedno; commiscere. Glossa Pol.
GŁOG. Alex. I fol. O VIIIb : m-re ... «zmiesszac».
Additur
in unum ( RFil XXIII p. 289, saec. XV in.in) . Mediopass. mieszać się; promiscuum fieri
KRO MER MusFig fol. F IIIa : m-entur nonumquam obliquae notaecum quadratis, ubi ... praecedunt quadratae et obliquae sequuntur.
2. meton. mieszać, zakłócać porządek, wprowadzać zamieszanie; (per)turbare.
Additur abl. , v. gr.
armis ( DECIUS p. 23 ) , caedibus, stupris, rapinis et incendiis ( WAPOW. Chr. p. 37 ).
N. locut.
sursum ac deorsum (saec. XVI); simili sensu caelum terrae ( Tom. XIV p. 311, a. 1532).
3. transl. wymieniać między sobą, wzajemnie sobie udzielać (lub zadawać); communicare, mutuum reddere, v. gr. vulnera.
N. locut.
a. conubium, concubitum sim.: współżyć z kobietą, zawierać małżeństwo; nubere
DŁUG. Op. p. 29 : te ... impios concubitus ... m-uisse.
SACR. Elucid. fol. e VIa : inire et m-re federa coniugij.
Cf. Th. VIII 1085,17 sqq. Simili sensu mediopass., cf. infra II 2b.
b. sermones sim. (cum aliquo, inter aliquos) i. q. serere.
Item
altercationes et tractatus (super aliqua re: DŁUG. Hist. IV p. 437 ).
N.
sermonem ad aliquem przemówić; alloqui
DŁUG. Hist. III p. 580 : cautelosum ... m-uit nuntius ad magistrum sermonem.
II.
1. propr. domieszać, przymieszać, dołączyć; admiscere, immiscere, inserere.
N. mediopass.
α. (de fluvio) wpadać; influere ( saec. XV).
β. przeniknąć, rozpłynąć się; penetrare
CRIC. p. 70, v. 216 : tenues saltu m-etur Pallasin auras.
2. transl. włączyć, połączyć, przyłączyć; coniungere, adiungere.
N. locut.
aliquem pontificalibus infulis uczynić biskupem; episcopum efficere DŁUG. in
CodEp II p. 419 (a. 1440) : fata ... virum ad Marcia aptum opera pontificalibus infuiis mueriint.
Refl. et mediopass.
a. włączyć się, wmieszać, przystąpić; se immittere, participem fieri , v. gr. divinis ( DŁUG. Op. p. 433 ) , rebus saecularibus ( AKap Sąd III p. 258, a. 1497), item bello ( DŁUG. Hist. V p. 102 ) , occupationi (civitatis Cracoviensis ib.III p. 70 ).
N.
periculis narażać się na niebezpieczeństwo; i. q. se exponere.
b. współżyć płciowo, zawierać małżeństwo; commisceri, nubere
BRUNO Pass. p. 197 (= p. 12 K.) : m-bantur Bohemi cum cognatis ... cum uxoribus multis.
MARTIN. OP. Chr. p. 64 : maritatas transiuerunt fluvium, vt viris ... m-rentur per XXX dies.
DŁUG. Hist. V p. 526 : ut princeps nobilis haereticae se m-ret feminae.
Cf. Th. VII1 1086,26 sqq. Occ. simili sensu intrans.
RFil XXII p. 58 (saec. XV med.) : clerice sincere, noli m-re mulieri.
Cf. Th. VIII 1091,67 sqq.
III.
1. propr. przez zmieszanie przyrządzić, wytworzyć; commiscendo efficere, praec. pocula vini (saec. XVI).
2. transl. wzniecić, wywołać, szerzyć; committere, conflare , v. gr. mala ( SCARB. Sap. I p. 161 ) , proelia ( IANIC. p. 10, v. 57 ).
Constr. ad I—III:
a. sq. dat. b. sq. cum. c. sq. ex. d. sq. in c. acc. vel abl. e. sq. inter.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)