Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LUBRICITAS

Gramatyka
  • Formylubricitas
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. concr. propr. de concr. i. śliskość
    • 2. grząskość, błotnistość, teren błotnisty
  • II. transl. abstr.
    • 1. chwiejność, niestałość, niepewność
    • 2. niewstrzemięźliwość, nieczystość

Pełne hasło

LUBRICITAS, -atis f.
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • NGl. (Pol.),
  • B.
  • L.
I. propr. de concr. i. śliskość; rei lubricae natura, levitas
KADŁUB. p. 150 : falax illa ranunculorum (ed. ramun-) 1-as in apostasie resilit gurgitem.
CALLIM. Greg. p. 74 : inter ambulandum rarenter adminiculo baculi utebatur, et non nisi 1-as itineris cogeret.
GLb p. 59 : 1-as «slisskoscz».
2. grząskość, błotnistość, teren błotnisty; loca limosa, lutosa
DŁUG. LibBen I p. 184 : 1-as sedulo sabuli additamento aridata est et urbs arci coniuncts.
Id. Hist. IV p. 173 : exercitus in terras ... aquosas ... nullatenus poterat solo ex 1-e dehiscente traduci.
Ib. p. 488 : propter alluviem et 1-em suam erat impermeabilis fluvius.
Ita ib. saepius.
II. transl. de abstr.
1. chwiejność, niestałość, niepewność; labilitas, inconstantia, mutabilitas
SCARB. Sap. III p. 247, 80 : quanta ... in nobis est caesitas intelligentiae, 1-as memoriae, mentis deordinatio sim.
Tom. III p. 10 (a. 1514) : Russii ... gens barbara, nature vitio insitam habet 1-em in fide.
N.
linguae :
KrMU p. 62, 48 (a. 1431) : dumque lingue 1-e aut cordis levitate quid insipidum contra Mos vel illos ... educitur de pharetra cordis.
Tom. XVI p. 11 (a. 1534) : principes ex linguae 1-e aliquid inhonestius in se effutientes.
2. niewstrzemięźliwość, nieczystość; incontinentia, lascivia
JANKO p. 714 : crudelis et impius ac libidinose 1-is sectator.
JAC. PAR. I p. 133 : esus carnium post se multa solet trahere: 1-em, immunditiam, indevotionem sim.
Cf. etiam DŁUG. Hist. I p. 242 (= I p. 310 ed. nov.) ; ib. II p. 461(= IV p. 216 ) ; ib. V p. 653 ;et saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)