Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LICTOR

Gramatyka
  • Formylictor
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. miecznik, urzędnik dworski noszący miecz przed panującym
  • II.
    • 1. kat, oprawca
    • 2. pachołek, stróż (czuwający nad bezpieczeństwem w jakimś miejscu)

Pełne hasło

LICTOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • L.
  • N.
I. miecznik, urzędnik dworski noszący miecz przed panującym; ensifer, magistratus aulae, qui in pompis sollemnibus gladium ante regem gestabat
KodWp III p. 21 (a. 1352) : Preczslaus Poznaniensis, Johannes Gneznensis l-es, quod vulgariter «mecznik» dicitur.
Ib. p. 106 (a. 1358) : strenuum militem dominum Nicolaum ... l-em domini regis.
GLt p. 20 : l-or, qui portat gladium ante regem.
II.
1. kat, oprawca; carnifex vel carnificis minister
GALL p. 32, 15 : regina ... plures pro culpa morti deditos de manibus l-um eripuit.
KsgHenr p. 78 (saec. XIV) : fratres ab uno l-e sunt ... capitibus detruncati.
DŁUG. Hist. V p. 129 : l-or postea accessit ... iugulum innocentis feriturus.
AH V p. 146 (saec. XV) : confidens Deo Barbara l-um spernit aspera tormenta.
Glossae Pol.
GLb p. 58 : l-or «czeclyarz, butel».
GLcerv p. 620 : l-or est minister consulum ad puniendos reos paratus «ceklarz, oprawca, zbier, caff».
2. pachołek, stróż (czuwający nad bezpieczeństwem w jakimś miejscu); custos, vigil
KodKrak II p. 595 (a. 1461) : domum ... per se aut suos officiales et l-es vsque ad plenam census teragij neglectj solucionem concludere et obserare.
ARect I p. 284 (a. 1490) : Johannis l-is et serui ciuitatis.
Visit. p. 12 (a. 1511) : item «stroszne» per consules civitatis exigitur ... super quod l-es et custodes civitatis per ... consules servantur.
Ita saepius usque ad saec. XVI ex. Fortasse huc spectat glossa Pol.
RFil XXIV p. 360 (saec. XV) : l-or «przysthaw, powodcza».
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. de :
ZabDziej III p. 86 (a. 1490) : uxor l-is de Leopoli.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)