Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LEVATIO

Gramatyka
  • Formylevatio, levacio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. + (alicuius) de fonte (baptismatis) ossium sancti podniesienie w górętrzymanie do chrztuwyniesienie na ołtarze
    • 2. + aquae podwyższenie poziomu wody
    • 3. mus. mus. podwyższenie dźwięku
  • II. transl.
    • 1. pobieranie, ściąganie (zwł. pieniędzy)
    • 2. iur.
      • a. zwolnienie (strony przeciwnej) od przysięgi
      • b. wezwanie do sądu

Pełne hasło

LEVATIO s. LEVACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
I. propr.
1. podniesienie w górę; actus sursum levandi. Praec. α. (alicuius) de fonte (baptismatis) trzymanie do chrztu; alicui sacris Christianis initiando sponsorem adesse
CIOŁ. Lib. I p. 104 (a. 1424) : ad eiusdem filii sui de fonte baptismatis l-em ... personaliter accedere.
NIC. BŁ. Tract. fol. b IIa : responsio non est de necessitate seu essentia compaternitatis spiritualis, sed tentio seu l-o.
ZabDziej III p. 283 (a. 1493) : eidem non constat de 1-e pueri de fonte baptismatis (ed. -i).
β. ossium sancti wyniesienie na ołtarze; ossium eius, qui sanctorum catalogo nuper adscriptus est in altari collocatio
MIECH. Chr. p. 159 : Prandotha episcopus ... praedicari ordinauit diem octauam Maii ... 1-is ossium beati Stanislai e tumulo.
2. aquae podwyższenie poziomu wody; elevatio
ArHist III p. 172 (a. 1411) : nobiles debent uidere, quantum dampnum facit l-o aque dicte piscine ultra antiquum statum aque.
3. mus. podwyższenie dźwięku; soni elevatio (saec. XV—XVI).
II. transl.
1. pobieranie, ściąganie (zwł. pieniędzy); exactio (praec. pecuniae)
KodLit p. 143 (a. 1411) : ualidos uiros ... ad l-em earumdem peccuniarum ... dirigimus.
CIOŁ. Lib. II p. 95 (a. 1420) : in hiis, que circa huiusmodi XII milium l-em et numeracionem ... dixerint ... fidem per omnia adhibere placeat.
Cf. ELE- VATIO II B. 2. Sed etiam decimarum ( KodKKr I p. 290, a. 1362) , siligenarum ( KsgMaz II p. 109, a. 1425) , equorum et boum ( KodMp III p. 385, a. 1369).
2. iur.
a. zwolnienie (strony przeciwnej) od przysięgi; iuri iurando (ab altera parte praestando) renuntiatio
StPPP II p. 403 (a. 1434) : Wroninsky ... Jacobum ... qui jurare debuit a juramento leuauit ... nos libro viso ... inuenimus ipsum Wroninsky talis l-o (sic ) ... non releuari in causa iam predicta.
b. wezwanie do sądu; in ius vocatio
AGZ XIII p. 93 (a. 1440) : ipse per ministerialem primo ipsum ad colloquium cittavit et levavit primo, secundo ... usque ad decimum et post quamlibet 1-em primo, secundo ... usque ad decimum exadverso subiudex ... Allexandrum cittavit ad colloquium.
Cf. LEVO I C 1 d.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)