- F.
- Th.
- Bl.
- S.
I.
trans.
A.
res
1.
przywozić, wwozić;
advehere, importare,
adducere.
Praec.
α.
merces
extraneas.
β.
fruges, frumenta
sim. in horreum
PommUrk I p. 422 (a. 1251) : serviunt ... singuli ... duos dies secando gramina ... duos dies i-ndo fruges.
DŁUG. Hist. V p. 320 : iam ... herbas et frumenta ... tuto i-xerant.
2.
wprowadzać; inducere,
v. gr.
usum monetae (in regnum:
Tom. XII
p. 62,
a. 1530)
, novam religionem (
ArHist X
p. 251,
a. 1566)
, praestationem, tributum (in aliquem:
ArPrawn I
p. 471, a.
1564
;
RevVlad
p. 67,
a. 1598),
item famam alicuius (partibus aquilo, naribus:
DŁUG. Op.
p. 620
)
, maiorem auctoritatem
communitatis (in consilium rei publicae:
Tom. VI
p. 201, a.
1523).
N.
sedem ecclesiae
przenieść;
transferre
DŁUG. Hist. I p. 51 (= I p. 110 ed.nov.) : quae metropolis ad illam urbem ... ex Halicziensi urbe i-ta est.
Id. Op. p. 440 : quae ecclesia inde avecta ... et in Wratislaviense oppidum ... i-ta est.
Constr.
ad
1—2:
indicatur quo a. sq.
dat.
b. sq.
ad. c. sq.
in c.
acc.
d. sq.
adv.
,
v.
gr. illuc (ex regno Poloniae:
CorpJP III
p. 164, a.
1511).
3.
sprowadzać, ściągać, powodować; inferre,
contrahere, efficere (praec.
in malam partem), v.
gr.
incommoda (alicui:
VAdAnt
p. 33,
1)
, cladem (ad regnum:
DŁUG. Hist. II p. 233 =
III
p. 258
ed. nov.
et saepius
ib.
), perniciem (terris:
CorpJP IV
p. 157, a.
1525)
, iugum oppressionis
(cervici alicuius:
Dogiel IV
p. 146, a.
1454),
item errorem (visioni:
VITELO Opt.
p. 182
)
.
B.
homines
1.
wprowadzać (mediopass. wstępować); inducere
(mediopass. ascendere), v.
gr.
caelestibus (glorioso triumpho:
DŁUG. Op.
p. 75
)
, in aethereas mansiones (
id. Hist. I p. 373 =
II
p. 137
ed. nov.).
Cf.
Th. VII 2,130,80 sqq.
2.
napastować słownie, ganić, karcić; corripere, vituperare, reprehendere
ADAM p. 319 : quare tam dure me i-is.Cf. Th. VII 2,132,75 sqq.
N.
iur.
zgłaszać do kogoś pretensje sądowe;
vindiciis petere
ZabDziej I p. 65 (a. 1458) : Nicolao ... Gregorius resignavit agrum ... et liberavit ipsum ... ab omnibus amicis ... dicens ... si quis ipsum i-xerit, ego volo ipsum intercedere.
Simili sensu mediopass., cf. infra 994, 23 et
intrans. , cf. infra 54.
II.
intrans.
1.
in (erga, contra) aliquem
napastować słownie, ganić, karcić; corripere, vituperare, reprehendere
SSrSil I p. 342 (saec. XV ex.ex) : postquam rex Bohemiae in papam ac Romanam ... Ecclesiam multis detractionibus et blasphemiis i-hisset.
ARect I p. 257 (a. 1488) : quandocumque ... Arnolphus contra aliquem verbis aut probro (ed. probre) voluit i-re ... declinabam auditum.
AKapSąd I p. 658 (a. 1527) : diffidationes ... nobilium erga clerum i-ntium.Cf. Th. VII 2,132,69 sqq. Glossa Pol.
AKap p. 88 (a. 1548) : i-is in me ... «iedzesch na mye».Occ. constr. sq. dat.
CodSil V p. 306 (saec. XIV med.) : quapropter michi quispiam non i-at (ed. invertat).
Simili sensu mediopass., cf. infra 24
et trans. , cf.
supra 993, 43.
2.
ad aliquid
przystępować do
czegoś; aggredi
DECIUS p. 86 : hostis ... singulari studio ad nouum bellum i-xit ac ... obsidiones ubique soluit.
III.
mediopass.
1.
wstępować;
ascendere,
cf.
supra 993, 38.
2.
napadać zbrojnie, najeżdżać; hostiliter aggredi,
impetum facere.
Additur
terribili impetu (
DŁUG.
Hist. II p. 275 = IV
p. 22
ed.nov.
).
3.
wedrzeć się, wtargnąć; vi
invadere,
v.
gr.
ad castrum (funibus:
DŁUG.
Hist. I p. 427 = II
p. 194
ed.nov.).
4.
karcić, ganić;
corripere,vituperare,
reprehendere.
Additur
verbis (iracundis:
UrkBBr
p. 337, a.
1367
; inhonestis:
ArPrawn VI
p. 129, a.
1554).
Simili sensu trans. , cf. supra 993, 43 et intrans, cf. 993, 52. Constr. ad
II—III: a.
sq.
ad. b.
sq.
contra :
NIC. POL. p. 46, 6 : actor i-itur contra invidiam.
KomKadł p. 238 : Boleslaus ... alijs gentibus ... pacificatis ... contra Sbigneum i-itur.Cf. et Th. VII 2,132, 63. Additur quia :
MARTIN. OP. Chr. p. 358 : Hildebrandus ... contra Henricum imperatorem i-batur, quia dissidium procurabat in Ecclesia.c. sq. erga, cf.