General
Full Entry
More

INVEHO

Grammar
  • Formsinveho
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ere, -xi, -ctum
Meaning Outline
  • I. trans.
    • A.
      • 1. + merces fruges, frumenta advehere, importare, adducere. Praec.
      • 2. inducere, v. gr.
      • 3. inferre, contrahere, efficere (praec. in malam partem), v. gr.
    • B.
      • 1. inducere (mediopass. ascendere), v. gr.
      • 2. corripere, vituperare, reprehendere
  • II. intrans.
    • 1. + in (erga, contra) aliquem Th. corripere, vituperare, reprehendere
    • 2. + ad aliquid aggredi
  • III.
    • 1. ascendere, cf. supra 993, 38.
    • 2. hostiliter aggredi, impetum facere.
    • 3. vi invadere, v. gr.
    • 4. corripere,vituperare, reprehendere.

Pełne hasło

INVEHO, -ere, -xi, -ctum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
[3. sg. con. plp. act. invehisset cf. infra 994, 3]
I. trans.
A. res
1. przywozić, wwozić; advehere, importare, adducere. Praec. α. merces extraneas. β. fruges, frumenta sim. in horreum
PommUrk I p. 422 (a. 1251) : serviunt ... singuli ... duos dies secando gramina ... duos dies i-ndo fruges.
DŁUG. Hist. V p. 320 : iam ... herbas et frumenta ... tuto i-xerant.
2. wprowadzać; inducere, v. gr. usum monetae (in regnum: Tom. XII p. 62, a. 1530) , novam religionem ( ArHist X p. 251, a. 1566) , praestationem, tributum (in aliquem: ArPrawn I p. 471, a. 1564 ; RevVlad p. 67, a. 1598), item famam alicuius (partibus aquilo, naribus: DŁUG. Op. p. 620 ) , maiorem auctoritatem communitatis (in consilium rei publicae: Tom. VI p. 201, a. 1523).
N.
sedem ecclesiae przenieść; transferre
DŁUG. Hist. I p. 51 (= I p. 110 ed.nov.) : quae metropolis ad illam urbem ... ex Halicziensi urbe i-ta est.
Id. Op. p. 440 : quae ecclesia inde avecta ... et in Wratislaviense oppidum ... i-ta est.
Constr. ad
1—2: indicatur quo a. sq. dat. b. sq. ad. c. sq. in c. acc. d. sq. adv. , v. gr. illuc (ex regno Poloniae: CorpJP III p. 164, a. 1511).
3. sprowadzać, ściągać, powodować; inferre, contrahere, efficere (praec. in malam partem), v. gr. incommoda (alicui: VAdAnt p. 33, 1) , cladem (ad regnum: DŁUG. Hist. II p. 233 = III p. 258 ed. nov. et saepius ib. ), perniciem (terris: CorpJP IV p. 157, a. 1525) , iugum oppressionis (cervici alicuius: Dogiel IV p. 146, a. 1454), item errorem (visioni: VITELO Opt. p. 182 ) .
B. homines
1. wprowadzać (mediopass. wstępować); inducere (mediopass. ascendere), v. gr. caelestibus (glorioso triumpho: DŁUG. Op. p. 75 ) , in aethereas mansiones ( id. Hist. I p. 373 = II p. 137 ed. nov.). Cf. Th. VII 2,130,80 sqq.
2. napastować słownie, ganić, karcić; corripere, vituperare, reprehendere
ADAM p. 319 : quare tam dure me i-is.
Cf. Th. VII 2,132,75 sqq.
N.
iur. zgłaszać do kogoś pretensje sądowe; vindiciis petere
ZabDziej I p. 65 (a. 1458) : Nicolao ... Gregorius resignavit agrum ... et liberavit ipsum ... ab omnibus amicis ... dicens ... si quis ipsum i-xerit, ego volo ipsum intercedere.
Simili sensu mediopass., cf. infra 994, 23 et intrans. , cf. infra 54.
II. intrans.
1. in (erga, contra) aliquem napastować słownie, ganić, karcić; corripere, vituperare, reprehendere
SSrSil I p. 342 (saec. XV ex.ex) : postquam rex Bohemiae in papam ac Romanam ... Ecclesiam multis detractionibus et blasphemiis i-hisset.
ARect I p. 257 (a. 1488) : quandocumque ... Arnolphus contra aliquem verbis aut probro (ed. probre) voluit i-re ... declinabam auditum.
AKapSąd I p. 658 (a. 1527) : diffidationes ... nobilium erga clerum i-ntium.
Cf. Th. VII 2,132,69 sqq. Glossa Pol.
AKap p. 88 (a. 1548) : i-is in me ... «iedzesch na mye».
Occ. constr. sq. dat.
CodSil V p. 306 (saec. XIV med.) : quapropter michi quispiam non i-at (ed. invertat).
Simili sensu mediopass., cf. infra 24 et trans. , cf. supra 993, 43.
2. ad aliquid przystępować do czegoś; aggredi
DECIUS p. 86 : hostis ... singulari studio ad nouum bellum i-xit ac ... obsidiones ubique soluit.
III. mediopass.
1. wstępować; ascendere, cf. supra 993, 38.
2. napadać zbrojnie, najeżdżać; hostiliter aggredi, impetum facere.
Additur
terribili impetu ( DŁUG. Hist. II p. 275 = IV p. 22 ed.nov. ).
3. wedrzeć się, wtargnąć; vi invadere, v. gr. ad castrum (funibus: DŁUG. Hist. I p. 427 = II p. 194 ed.nov.).
4. karcić, ganić; corripere,vituperare, reprehendere.
Additur
verbis (iracundis: UrkBBr p. 337, a. 1367 ; inhonestis: ArPrawn VI p. 129, a. 1554).
Simili sensu trans. , cf. supra 993, 43 et intrans, cf. 993, 52. Constr. ad
II—III: a. sq. ad. b. sq. contra :
NIC. POL. p. 46, 6 : actor i-itur contra invidiam.
KomKadł p. 238 : Boleslaus ... alijs gentibus ... pacificatis ... contra Sbigneum i-itur.
Cf. et Th. VII 2,132, 63. Additur quia :
MARTIN. OP. Chr. p. 358 : Hildebrandus ... contra Henricum imperatorem i-batur, quia dissidium procurabat in Ecclesia.
c. sq. erga, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)