Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INURO

Gramatyka
  • Formyinuro
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -ussi, -ustum
  • Część mowyczasownik
Znaczenia
  • I.
    • 1. wypalić, naznaczyć piętnem
    • 2. (vi prp. prorsus evanida) spalić
  • II.
    • 1. + alicui ignominiam, maculam, notam; caliginem, inhonestatem opprobrium aliquem cauteriis (de stigmate infamiae sim.) piętnować, naznaczyć, głęboko wyryć, wycisnąć (znamię)
    • 2. (res malas vel ignominiosas) sprawić, spowodować, wyrządzić

Pełne hasło

INURO, -ere, -ussi, -ustum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
[inf. perf. act. inurisse : ARect II p. 162 (a. 1550) : protestatus est doctores] ... eum in zelum amarum ... provocasse et cauteriis inurisse.
I. propr. et in imagine
1. wypalić, naznaczyć piętnem; cauterio adurere, notare, nota aliquem candente ferro sim. impresso signare. Additur barbaricis notis ( Tom. VI p. 180, a. 1522) .
2. (vi prp. prorsus evanida) spalić; comburere (de igne, saec. XV).
II. transl.
1. (de stigmate infamiae sim.) piętnować, naznaczyć, głęboko wyryć, wycisnąć (znamię); notam indelebilem alicui (rei) imprimere, praec. in iuncturis α. alicui ignominiam, maculam, notam; item caliginem, ( DŁUG. Op. p. 552 ) , inhonestatem (infra 974, 15), opprobrium ( DŁUG. Band. p. 588 ) . β. aliquem cauteriis ( et ARect II p. 131, a. 1546) . Pro subi. sunt etiam abstr.
DŁUG. Op. p. 383 : magnum dedecus singulis mortalibus mendacia ... i-ant.
Id. Hist. I p. 199 (= I p. 266 ed.nov.) : dedi ... hostibus perpetuam ... turpitudinem nomini nostro atque generi i-ret.
Ib. IV p. 728 : milites neque revocavit pudor ... ne deserti regis ingnominia i-rentur.
Cf. Th. VII 2, 270, 68 sq.
2. (res malas vel ignominiosas) sprawić, spowodować, wyrządzić; penitus infigere, ita imponere, ut aboleri non possit, infligere, v. gr. dolorem; item horrorem et pestem (alicui: DŁUG. Hist. V p. 551 ) .
Constr. ad I—II: a. sq. dat. b. sq. acc. c. sq. abl. d. sq. in c. abl.
DŁUG. Hist. IV p. 249 : inhonestas grandis in sui nuntii detentione suo (i. regis Wladislai ) nomini i-ta est.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)