Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTROITUS

Gramatyka
  • Formyintroitus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -us
Znaczenia
  • I.
    • 1. wejście, wkroczenie, przybycie
    • 2. możliwość (prawo) wejścia, wstęp, dostęp
    • 3. inspekcja?
  • II.
    • 1. abstr.de abstr. początek
    • 2. concr.+ ianua introitus Constr. a. b. in de concr. początek, wejście, wstęp, wchód (ujście, brama itp.)
  • III. dochód, wpływ, przychód

Pełne hasło

INTROITUS, -us m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L. [
  • NR
  • ST R
  • ON Y:947]
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I.
1. wejście, wkroczenie, przybycie; actus introeundi, ingressus, ingressio.
Constr.
a. sq. gen. b. sq. ad. c. sq. ex :
ŹrWaw III p. 103 (a. 1521) : i-us ex eadem domo ad ecclesiam nemini pateat.
d. sq. in c. acc.
Praec. eccl.
introit, wstępna antyfona śpiewana w chwili, gdy celebrans rozpoczyna mszę; antiphona, quae cantatur, dum sacerdos missam incipit
StSyn III p. 29 : missam ... decantante vix usque ad finem I-us vel Kirieleyson aut Collectam.
Ib. IV p. 70 : cantato I-u et Kyrieleyson.
Ita saepius.
2. możliwość (prawo) wejścia, wstęp, dostęp; introeundi facultas, ius, occasio, venia.
Constr.
a. sq. gen. , v. gr. civitatis ( GALL p. 9, 14 ; KodKrak p. 24, a. 1336) ;, ecclesiae ( StSyn IV p. 63 et 80 et saepius). b. sq. ad, v. gr. ad capitulum ( ArPrawn V p. 537, saec. XV) . Occ.
α. examinis przystąpienie do egzaminu; actus subeundi
HumRef p. 13 (a. 1406) : nullus studentium examinis rigori se subiciat ... nisi testimonium sufficiencie ... habeat; qui si secus fecerit, ab i-u examinis se nouerit penitus remoueri.
β. locut. introitum scholasticum (more scholastico) accipere (suscipere) zapisać się na uniwersytet, dokonać immatrykulacji; numero studentium in universitate adscribi
ARect I p. 358 (a. 1493) : negante actore se aliquando i-um more scolastico suscepisse et per hoc nec ad obedienciam obligatum fuisse nec (om. ed. ) ad aliqua iura soluenda.
Ib. infra: ut idem ... iuret se ... i-um scolasticum accepisse et per hoc se obediencie magistri subdidisse.
3. (singulare) inspekcja? lustratio?
Kod Mp I p. 76 (a. 1262) : aliqui ex senioribus exeant ad i-um locorum et... singuli domos suas aperiant et apud se queri permittant.
II.
1. de abstr. początek; initium.
N.
Quadragesimae :
PP III p. 175 (a. 1449) : iudicium ... est celebratum feria quinta in i-u Quadragesimae anno XLIX.
2. de concr. początek, wejście, wstęp, wchód (ujście, brama itp.); locus qui aditum praebet, ostium, porta, os sim. Abundanter dicitur ianua introitus :
KADŁUB. p. 62 : ianitor ... ianuas i-us et aperiendo clausit et claudendo aperuit.
Constr. a. sq. gen. b. sq. in c. acc.
Lites II p. 239 (a. 1418) : in i-u fluminis Drawancza in flumen Vislam.
III. dochód, wpływ, przychód; reditus, quaestus
KodMp IV p. 486 (a. 1448) : ab ecclesijs ...*redditus, decimas, obuenciones et i-us abstrahi.
PP II p. 151 (a. 1448) : rem dignam ... agimus, dum regni nostri i-us ampliamus.
StCrac p. 20 (a. 1453) : in quibus episcopis vigere debeat amplior excellentia liberalitatis, quam illis terrenarum opum i-us subministrant.
Ita passim. Glossa Pol.
KodKWil p. 711 (a. 1505) : cum ... ipsorum omnibus i-bus «sz gich» alias «vchody».
Syn. et iuxta
posita census ( KodUJ II p. 164, a. 1456) , distributio ( MatPis I p. 8, a. 1494) , emolimentum ( CodEp III p. 137, a. 1468) , fructus ( MatPis I p. 8, a. 1494 et saepius), obventio ( supra 947, 48 ) , proventus ( KodUJ II p. 164, a. 1456) , reditus ( supra 947, 47 et saepius), teloneum ( AGZ IX p. 167, a. 1499) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)