Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTERIOR

Gramatyka
  • Formyinterior, interiora, intimior, intimiora, intimus, intimum, , intima, intima
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ius comp. -um -ius -um , -a, -um -i -orum -orum
  • Część mowyrzeczownikrzeczownik
  • Rodzajnijakinijakinijakinijaki
Znaczenia
  • I. propr. propr. et in imagine (bardziej) wewnętrzny, bliższy środka (wnętrza), głębszy, znajdujący się (odbywający, dziejący) głębiej, wewnątrz
    • 1. wnętrzności
    • 2. wnętrze, głąb czegoś (zwł. duszy, serca itp.)
  • II.
    • 1. wewnętrzny, duchowy
    • 2. zaufany, zażyły, bliski
  • I. propr.
    • 1. wewnętrzny
    • 2. głąb kraju
  • II. transl. transl. bliski
  • I. propr. propr. (najbardziej) wewnętrzny, najgłębszy
    • 1. położony w głębi kraju
    • 2. + (aliciuius rei ab (ex, in) intimis (-o) wnętrze, głąbz (w) głębi duszy, serca
    • 3. wnętrzności
    • 4. (pro gradu positivo) wewnętrzny
  • II. transl. transl. najbliższy, najbardziej zażyły, zaufany

Pełne hasło

INTERIOR, -ius adi. comp.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
[positivus inter(us)
PrzMog p. 20 : supera, infera, extera et i-a colluctatione.]
I. propr. et in imagine (bardziej) wewnętrzny, bliższy środka (wnętrza), głębszy, znajdujący się (odbywający, dziejący) głębiej, wewnątrz; qui intra, parte interna est (agitur, fit.).
Praec.
interiora,, -um n. subst.
1. wnętrzności; intestina, viscera.
2. wnętrze, głąb czegoś (zwł. duszy, serca itp.); pars interna alicuius rei (praec. cordis sim., item terrae alicuius).
Constr. sq. gen. vel abs.
II. meton.
1. wewnętrzny, duchowy; internus, qui in animo fit (est, agitur).
N. locut.
homo interior (e Vlg. , cf. Th . VII 1, 2211, 1 sqq.) dusza; anima
MPH I p. 302 (Thietmar) : quae mulier ... in sequenti die... hominem exuit i-em [(i. mortua est)].
DŁUG. Op. p. 206 : cum illa Cunegundis singula eius diaboli machinamenta et dolos firmissimo robore i-is hominis pervinceret.
2. zaufany, zażyły, bliski; propinquus, familiaris, amicus (saec. XV). alter comp. intimior,, -ius
I. propr.
1. wewnętrzny; qui intra est, internus
GŁOG. Anim. fol. D VIb : nihil est i-ius rei quam (ed. quando) sua quiditas.
2. n. pl. pro subst. intimiora,, -um głąb kraju; terrae alicuius pars interna
Tom. VI p. 160 (a. 1522) : hoste ad i-a penetrato.
II. transl. bliski; propinquus, familiaris
Tom. V p. 263 (a. 1520) : ex i-e consuetudine tua ... didici, quanta sit ... facultas ... et bene et male merendi.
superl. intimus , -a, -um
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
  • A.
I. propr. (najbardziej) wewnętrzny, najgłębszy; intra situs, imus; saepe dicitur meton. de animi affectibus. Praec.
1. położony w głębi kraju; in media regione situs (saec. XV ex. ).
2. intimum,, -i n. et pl. intima,, -orum n. (aliciuius rei et abs. ) wnętrze, głąb; pars interna. Saepe in iunctura ab (ex, in) intimis (-o) z (w) głębi duszy, serca; ab (ex, in) imo pectore
KodMp II p. 107 (a. 1257) : consors nostra ... compaciens ex i-is ... pecunias ... exhibuit expendendas.
KodWp III p. 408 (a. 1374) : condolentes ab i-is.
ArPrawn V p. 503 (saec. XV ex.) : attendentes in i-is, quantum periculi ... cupiditas ... attulerit.
Ita saepius.
Item abs.
intimis (nisi leg. in intimis) wewnętrznie; intra, intus
GŁOG. Anim. fol. N Va : potentia intellectus ... dicitur in actum ... ab illo, qui i-is mentem illuminat, vt est intellectus agens.
3. intima,, -orum n. wnętrzności; intestina, viscera.
4. (pro gradu positivo) wewnętrzny; internus
GŁOG. Alex. II fol. c VIIIb: casus est accidens plus i-um et propinquum quam genus in oratione ad redditionem suppositi.
II. transl. najbliższy, najbardziej zażyły, zaufany; maxime familiaris, amicissimus.
Item m. pro subst. saec. XVI.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)