Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INSULA

Gramatyka
  • Formyinsula, insulae
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae -arum
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeńskiżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. ziemia otoczona wodą, wyspa
    • 2. wzniesienie terenu, pagórek (na równinie, łące, polu itp.)
  • II. luźno stojące budynki (najczęściej mieszkalne)

Pełne hasło

INSULA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • L.
[abl. pl. insulibus:
APozn II p. 7 (a. 1471) : villas possedit ... cum ... piscinis ... rivolis, insulibus
.]
I.
1. ziemia otoczona wodą, wyspa; terra aquis cincta. Glossae Pol.
ChrMP p. 481 (= p. 15 Kurb.) : locus Ostrow ab i-a [vocatur (cf.] KodKKr I p. 170, a. 1325; KodWp III p. 534, a. 1383; ib. V p. 21, a. 1401).
AGZ XIX p. 573 (a. 1425) : per i-am «wysspem» ... ereximus scopulos.
RFil XXIII p. 280 (a. 1449) : in i-am elevatus «yako ostrow, wysep».
GLb p. 53 : i-a «visep» vel «ostrow».
GLc p. 12 : i-a, mediamnis, «ostrow wodny».
2. wzniesienie terenu, pagórek (na równinie, łące, polu itp.); locus in qualibet planitie (prato, campo) editior
DokMp IV p. 221 (a. 1384) : concedimus et donamus pro ecclesia s. Marie Magdalene ... unam i-am pro domo plebani edificanda in suburbe ecclesie predicte.
KsgLub p. 23 (a. 1447) : granicie vadunt per eundem silvam et per fluvium ... usque ad «grzambam» et in eadem i-a alias «grzamba» fundatus est acialis scopulus.
Ib. p. 24 (a. 1447) : granicie due sippate et due in arboribus ad instar crucis usque ad «grzambam», per quam i-am stetit iam paries Sczekarkowska.
ARect II p. 144 (a. 1548) : ad instantiam ... Stephani, praepositi xenodochii sancti Sebastiani in vallo seu in i-a aggeris.
Hic spectare videtur locus (qui admodum corruptus exstat)
KodWp III p. 363 (a. 1371) : addidimus eidem sculteto in suis veris ac liberis dictis mansis sylvas sive i-as et inter dictas i-as quoque, quod tenet inicium a paludine ville usque ad granicies ... Staniszewo, in sylvula ibidem situata agros vero pro se meliores percipiet.
N. loco nominis proprii
KodMp I p. 335 (a. 1365) : damus eciam eisdem scultetis pratum nostrum dictum i-a.
TPaw III p. 299 (a. 1394) : pueri nobilis viri ... venatoris ... sufficiens testimonium perhibuerunt contra relictam olim domini pincerne ... pro i-a vulgariter «passeca» (vox Pol. quae apiarium significat, hic loco nominis proprii usurpata videtur ) circa fortalicium et curiam.
II. pl. insulae,, -arum f. luźno stojące budynki (najczęściej mieszkalne); domus. Glossa Pol.
GLb p. 53 : i-ae dicuntur domus in urbe ab aliis separatae et vicos habentes «domy w myescyech na oszobny stoiącze».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)