Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFUNDO

Gramatyka
  • Formyinfundo, inffundo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -di, -fusum
Znaczenia
  • I.
    • A. propr.
  • I.
    • a. wlewać, dolewać, nalewać, napełniać (płynem) refl. (de fluminibus, mari) wpadać, uchodzić, wdzierać się, wciskać
    • b. polewać
    • c. wylewać, rozlewać
    • d. oblewać, zalewać
    • 2. posypywać
    • 3. zanurzać w czymś
    • B. meton. (refl. et mediopass.) dostawać się gdzieś, wdzierać, wpadać, przenikać, rozprzestrzeniać się
      • 1. + in hostes proelio rzucać sięrzucać się w wir bitwy
      • 2.
  • II. transl.
    • A. wsączać, wpajać, zaszczepiać, zasiewać
    • B.
      • 1. spuszczać, zlewać coś na kogoś (coś), udzielać, nadawać
        • α. + firmitatem paci
        • β. + ius suum in (super) aliquem przelać, przekazać
      • 2. + forum dotrzymać, spełnić
      • 3. zamieniać?

Pełne hasło

INFUNDO s. INFFUNDO, -ere, -di, -fusum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
I.
A. propr.
I.
a. wlewać, dolewać, nalewać, napełniać (płynem); fundendo immittere, intro fundere, indere, implere. Occ. refl. (de fluminibus, mari) wpadać, uchodzić, wdzierać się, wciskać; influere, ingredi.
b. polewać; perfundere.
c. wylewać, rozlewać; effundere, diffundere.
d. oblewać, zalewać; circumfundere, superfundere.
2. posypywać; conspergere, inficere (v. gr. aliquid sale).
3. zanurzać w czymś; immergere, intingere.
B. meton. (refl. et mediopass.) dostawać się gdzieś, wdzierać, wpadać, przenikać, rozprzestrzeniać się; ingredi, irruere, diffundi
1. de animantibus. Occ. α. in hostes rzucać się; impetum facere
DŁUG. Hist. III p. 529 : fugere turpissimum ratus ... in hostes se i-ns ... multis ... telis confossus ... spiritum effudit.
β. proelio rzucać się w wir bitwy; irruere:
ib. I p. 200 (= I p. 266 ed. nov.): Boleslaus cum militibus, qui illum observabant, proelio se i-it.
γ. gremio alicuius spocząć na czyimś łonie.
2. de lumine, aere. Additur desuper ( MPH II p. 143, saec. XII ex.ex).
Item de
igne :
DŁUG. Hist. IV p. 505 : ignis vicinis ... se coepit i-re.
II. transl.
A. wsączać, wpajać, zaszczepiać, zasiewać; insinuare, inculcare, inserere, imprimere, mandare.
Praec.
aliquid alicui, item (frequentius) aliquid alicuius auribus, animo, cordi, menti sim.
B.
1. spuszczać, zlewać coś na kogoś (coś), udzielać, nadawać; demiaere, conferre, porrigere, dare, praestare, v. gr. animam alicui vel alicuius corpori ( KADŁUB. p. 202 ; DŁUG. Hist. I p. 1 = I p. 65 ed. nov. ; GŁOG. Anal. fol. 5b ;et saepius), benedictionem super aliquem ( ArHist XI p. 151, saec. XIII) , gratiam sim. ( MATTH. Dial. p. C ; CodEp I app. p. 148, a. 1423 ;et saepius.
N. intrans.
*CodEp II p. 69, a. 1415 : divina gracia desuper i-nte);
indignationem, odium suum in aliquem (
DŁUG. Op. p. 29 ; ib. p. 462 ) ;, pabulum praedicationis ( MAR TIN. OP. Serm. p. 447 nlb.) , virtutem (caelitus: NIC. POL. p. 48, v. 51 ), item amorem ( AGZ XV p. 465, a. 1470 : consorti sue ... ducentas ... marcas occasione donacionis et matrimonialis amoris per contractum matrimonii i-si ... inscripsit.
Ib. XVIII p. 45, a. 1472 : racione matrimonialis amoris per contractum matrimonii i-si ... centum marcas dotalicii alias «wyana» ... uxori dedit),
principatum (papae: WŁODK. ScrSel I p. 45 ), et phil. praec. part. perf. habitum ( STOB. Parv. fol. J Ia : dividit ... autor habitum in i-sum et acquisitum. Cf. etiam WROCŁ. EpitConcl fol. d I Va et saepius), humidum ( ExPhys fol. c I Ib : duplex reperitur humidum, scilicet radicale seu naturale et i-sum siue accidentale), scientiam ( BYSTRZ. AnalPost fol. g Vb). Occ.
α. firmitatem paci i. q. tribuere
ŁASKI ComPriv fol. 146a : quatinus supremus sedator uberiorem firmitatem paci condite i-at.
β. ius suum in (super) aliquem przelać, przekazać; i. q. transferre, committere
StPPP IX p. 247 (a. 1545) : recognouit, quia super nobilem Stanislaum ... i-it ius svvm, nihil sibi reservando in possessione.
ZabDziej I p. 364 (a. 1579) : totum ius habitum i-ndo in prefatum Stanislaum.
StPPP XI p. 139 (a. 1539) : ius suum omne hereditarium aeviterno tempore in eum i-ndo.
Item
inscriptionem :
StPPP IX p. 256 (a. 1546) : Iacobus ... fassus est, quod libere condescendit et inscripcionem i-it super dominum Mathiam ... quam inscripcionem habuit in parte molendini.
2. forum dotrzymać, spełnić; exsequi, conficere
StPPP IX p. 238 (a. 1537) : Stanislaus i-it suum forum seu «szmową», quam habebat cum prefatis filiabus suis pie memorie Pauli.
3. zamieniać? permutare?
DŁUG. LibBen III p. 90 : quae moniales suos amplos proventus in tenues et locum insignem in abiectum et desertum nolebant i-i.
Constr.
ad I-II: indicatur quo (cui)
a. sq. dat.
b. sq. ad.
c. sq. in c. acc.
d. sq. super. Indicatur ubi
a. sq. apud:
DŁUG. Hist. III p. 294 : magna exsultatio ubique ... et apud singulos est i-sa.
b. sq. in c. abl.
c. sq. per. Indicatur unde
a. sq. de:
MARTIN. OP. Chr. fol. E IIIb : nec aquam ad lauandum corpora nostra habemus, sed calorem solis sibi accipimus, de rore i-imus (-imur?)
RachJag p. 220 (a. 1395) : pro ... octualibus ligneis ad i-ndum vinum de cuffa.
AKapSąd II p. 785 (a. 1514) : plebanus ... de lagena i-dit aquam.
b. sq. desuper. Indicatur qua re sq. abl.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)