Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INDULGENTIA

Gramatyka
  • Formyindulgentia, indulgencia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I.
    • 1. pobłażliwość, łagodność, dobrotliwość
    • 2. względy, łaska
    • 3. pozwolenie, zezwolenie, przywilej, nadanie
  • I. darowanie (kary, winy itp.), przebaczenie

Pełne hasło

INDULGENTIA s. INDULGENCIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I.
1. pobłażliwość, łagodność, dobrotliwość; benignitas, clementia (saec. XV ex. -XVI).
2. względy, łaska; favor, gratia (saec. XV-XVI).
N.
zasługa; meritum
SACR. Elucid. fol. a Vb : dicunt Rutheni populum mereri et magne i-e fieri, quotiens quis hominem catolicum ... interemerit.
3. pozwolenie, zezwolenie, przywilej, nadanie; permissio, concessio
KodWp I p. 269 (a. 1252) : quorum iurisdicciones ... per presentem i-am volumus omnino enervari.
KodPol I p. 331 (a. 1384) : spretis i-iis et concessionibus genitoris nostri Ludovici regis.
Ita saepius.
Praec.
temporis, odwłoka, odroczenie; mora, dilatio
MPH II p. 80 (Herbord) : cunctabundi ... i-am temporis ... petunt, non oportere dicentes rem tam grandem subito aut inconsulte aggredi.
I. darowanie (kary, winy itp.), przebaczenie; poenae (culpae sim.) remissio, venia, gratia.
N. constr.
a. sq. gen.
MARTIN. OP. Chr. p. 131 : ingrediebatur templum et fixis genibus orabat pro i-a populi.
b. sq. de :
Dogiel I p. 78 (a. 1479) : habeat ... i-am de omnibus rebus, quas fecisset in displicentiam ... regis.
Praec. eccl.
1. peccatorum (peccaminum) et abs. : odpuszczenie grzechów; i. q. remissio.
2. odpust, darowanie kar doczesnych za grzechy po spełnieniu warunków określonych przez Kościół; remissio poenarum in hoc mundo vel in purgatorio luendarum a papa vel episcopo certis condicionibus promulgata
CodSil (Μ) II p. 122 (a. 1214) : convenientibus in anniversario dedicationis ... cripte i-am XL dierum ... concedimus.
KodWp I p. 80 (a. 1214) : statui ... ut ... populus ... octuoginta dierum i-am percipiat.
VSt p. 372 : facta est i-a grandis: in die ... festivitatis ipsius s. Stanislai ... penitentibus unum annum et XL dies de iniuncta penitencia ... relaxavit papa.
KodPol I p. 112 (a. 1280) : fideles Christi ad conplacendum ei ... i-ijs … et remissionibus invitamus.
Ita vulgo. Ad rem cf. JAC. PAR. I p. 100 sqq.
Constr.
a. sq. gen. , et 7. Ita passim. b. sq. ab :
MPH III p. 122 (circa a. 1462) : in eodem claustro ... a papa i-e sunt posite a pena et a culpa per triennium ipso die sancti Stanislai.
Inde
3. odpust, uroczystość kościelna, połączona z uzyskiwaniem odpustu; ecclesiae dies solennis, qua eiusmodi remissio conceditur
KsgMaz I p. 5 (a. 1400) : dum venit ad i-am, tunc ipse Bartholomeuus Petrum ... verberavit.
ArHist VI p. 106 (a. 1473) : homines vadunt ad i-am versus Prusiam ad ymaginem Virginis Marie in Lypky.
DŁUG. Hist. I p. 53 (= I p. 112 ed.nov.) : Sandomiria ... celebritate i-arum, quae secunda Iunii maximo illic hominum frequentantur concursu, memorabilis. Cf. id. LibBen I p. 300.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)