Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INDICTIO

Gramatyka
  • Formyindictio, indiccio, indicio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I. + belli, synodi zapowiedź (zwł. wypowiedzenia wojny), ogłoszenie, obwieszczenie
  • II.
    • 1. (praevalente imperandi notione) nakaz, wezwanie, odezwa, zwł. powołanie do służby wojskowej
    • 2. podatek, danina
  • III. iur. iur. t. t. tzw. przypowiadanie, zgłaszanie przed sądem roszczenia, przystąpienie do sporu w toku procesu
  • IV. astr. astr. t. t. indykcja, okres 15-letni często używany w datacji źródeł średniowiecznych, w szczególności przy obliczaniu daty Wielkiejnocy

Pełne hasło

INDICTIO s. INDICCIO s. INDICIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • H.
  • Ha.
  • A.
  • N.
  • K.
I. zapowiedź (zwł. wypowiedzenia wojny), ogłoszenie, obwieszczenie; actus indicendi, pronuntiatio, promulgatio, declaratio, praec. belli, item synodi ( ArPrawn I p. 345, a. 1580) sim. Glossa Pol.
GLb p. 52 : i-o «zapovyedanye».
Iuxta ponitur
diffidatio ( DANT. in
Tom. X p. 93, a. 1528 : mitto ... maiestati vestrae historiam i-is belli seu ... diffidationis caesari factae).
II.
1. (praevalente imperandi notione) nakaz, wezwanie, odezwa, zwł. powołanie do służby wojskowej; mandatum, edictum, praec. evocatio ad bellum (iuris feodalis onus)
DokKujMaz p. 253 (a. 1293) : sed cum communis i-o vel mandatum ducis fuerit, incole ... ville ipsis filiis Voyczyechonis, si currum ad dictum seruicium vel expeditionem ducis ducere indiguerint, duos kmethones ... eisdem debent elargire.
2. podatek, danina; vectigal, tributum.
III. iur. t. t. tzw. przypowiadanie, zgłaszanie przed sądem roszczenia, przystąpienie do sporu w toku procesu; actus aliquid in iudicio petendi, in litem descendendi, cum causa in iudicio agitur
KsgŁawWar I p. 199 (a. 1482) : Johannes ... fecit i-em alias «przypovyescz» ... in eodem iure bannito ... coram iuratis indixit se alias «przypowyedal szyą» prima vice super bona hereditaria Martini ... eo, quod sibi tenetur triginta sexagenas; et idem Johannes est quartus post Koscholek in i-e alias «w przypowyedanyv».
Ib. p. 202 (a. 1483) : Johannes ... cum Petro ... in eodem iure ... indixerunt (ed. -duxerunt) se alias «przypowyedzely szą» super bona hereditaria Martini ... hec ... i-o (ed. inductio) fuit feria quinta ante festum Petri.
Ita saepius ib. Cf. 2. INDICO II B.
IV. astr. t. t. indykcja, okres 15-letni często używany w datacji źródeł średniowiecznych, w szczególności przy obliczaniu daty Wielkiejnocy; spatium sive cyclus quindecim annorum in m. ae. litteris publicis temporis definiendi causa saepe adhibitus, praec. in computatione Paschae
KodMp I p. 5 (a. 1191) : anno MCLXXXXI, i-e nona, epacta quarta, concurrente primo et anno decennalis cycli quarto decimo.
Ib. II p. 26 (a. 1214) : actum est in Cracouia anno ab incarnatione Domini MCCXIIII, i-e II, XVIII Kalendas Septembris.
Ita vulgo saec. XV—XVI.
Dicitur
secundum consuetudinem Gnesnensis provinciae (indictio Bedana)
KodWp III p. 37 (a. 1354) : actum Vrankenvord ... anno Domini millesimo trecentesimo quinquagesimo quarto, i-e octava secundum consuetudinem Gneznensis provincie, die quinta mensis Decembris.
N. pl.
Tom. II p. 231 (a. 1513) : acta sunt hec in castro episcopali ... sub anno i-um, die, mense, loco et pontificatu quibus supra.
Ad rem cf. B. Włodarski, Chronologia polska, Warszawa 1957 p. 115—124.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)