Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INCISOR

Gramatyka
  • Formyincisor
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • ten kto przecina, rozcina, nacina, wycina
    • 1. + guttura venas Praec. krajczy, ten kto kraje potrawy podawane na stół, (stąd) wyższy urzędnik dworski, który pierwotnie spełniał tę funkcję
    • 2.
      • a. krawiec
      • b. ten, kto ścina lub rżnie drzewo, drwal
      • c. górnik tzw. rąbacz
      • d. + lapidum, gemmarum kamieniarz, szlifierz

Pełne hasło

INCISOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • K.
  • N.
ten kto przecina, rozcina, nacina, wycina; qui persecat, intercidit, incidit, excidit
1. partes corporis, v. gr. guttura ( PommUrk III p. 409, a. 1300 : ipsos ... concives posse in ... civitate ... acquirere raptores, praedones, gutturum i-es) , venas ( MIECH. Sang. fol. Vb : idque expertis venarum i-bus cognitissimum est ). Praec. krajczy, ten kto kraje potrawy podawane na stół, (stąd) wyższy urzędnik dworski, który pierwotnie spełniał tę funkcję; carptor, qui fercula convivis proponenda scindebat, (inde) aulae magistratus maior, cui olim id munus impositum erat
RachJag p. 426 (a. 1413) : i-i cum domino Henrico ... pro piscibus recentibus ... item pro cancris, oleo ... item pro ... octuali ceruisie IV scotos.
AKapSąd III p. 3 (a. 1448) : nobilis Iohannes Dlugosch, i-or curiae episcopalis, contra nobilem Nicolaum ... subvenatorem terre Dobrinensis.
PP II p. 77 (a. 1450) : datum ... ad relacionem strennui Zaclicze Tarlo de Sczekarzowicze, i-is regni Polonie et capitanei Strigensis.
Ib. p. 114 (a. 1450) : actum in Lublin ... presentibus magnificis et generosis ... castellanis ... succamerario ... Iacobo ... i-e aule regie.
RachKról p. 228 (a. 1478) : a reformacione cultellorum i-is dedi tres grossos.
Ita saepissime usque ad saec. XVI ex.
Syn.
praegustator :
ArPrawn VII p. 288 (a. 1566) : actum et datum Vilnae ... praesentibus ... magnificis dominis ... palatino ... et cancellario ... Georgio ... castellano ... i-e seu praegustatore ... Iwano ... thesaurario curiae.
Glossa Pol.
GLb p. 51 : i-or «krayczy».
2. res
a. krawiec; sartor
RachKról p. 124 (a. 1476) : i-i magistri generalis dedi decem ulnas de panno Florentino.
Ib. p. 137 (a. 1476) : dedi ... i-i serenissime ... regine octo ulnas panni «polstuczkowye».
TPaw II p. 121 (a. 1486) : duodecim ulne panni Florentini ... datae sunt pro ... Jacobo ... illustrissimorum natorum i-e.
b. ten, kto ścina lub rżnie drzewo, drwal; qui arbores et ligna caedit, lignarius
KsgKaz p. 97 (a. 1378) : pro asseribus III grossos, i-bus asserum XII 1/2 grossos dedimus.
ArPrawn V p. 160 (saec. XV med.med) : si quis ... in ... silva ... inciderit ... ligna, ei, cuius silva fuerit, i-or a qualibet quercu ... solvat fertonem.
Ztschr. II p. 220 (a. 1487) : i-bus lignorum viginti grossos et unum.
c. górnik tzw. rąbacz; qui salem fossilem caedit
ŻupKr p. 536 : i-or alias «rąbacz», qui defert grudas salis ad cameram, in qua est salis disposicio.
Ib. p. 554 : i-or sepi pro utrisque montibus eo die, quo sepum incidit, habet expensas in zuppa.
Ib. p. 590 : quelibet ex istis gasis habet 2 magistros ... et hii 2 magistri habent 1 i-em et laicellum «chlopcza» dictum.
d. lapidum, gemmarum kamieniarz, szlifierz; sculptor, operarius, qui lapides polit
GŁOG. Phys. fol. b 4a : i-es lapidum, cum lapides nimis duri existunt, formam preintentam conuenienter non inducunt.
CracArt II p. 567 (a. 1542) : Albertus ... quęstus est contra Melchiorem gemmarum i-em seu sculptorem, quod eqs.
RachDw III p. 37 (a. 1543) : Jacobus Italus i-or gemmarum.
Ib. I p. 25 (a. 1552) : Joanni ... gemmarum i-i ... dati ... floreni 60.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)