Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IMPRAEGNO

Gramatyka
  • Formyimpraegno, impregno, inpregno, inprengno, impraegnata
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -ae
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr. propr. zapłodnić, uczynić ciężarną
  • II. transl.
    • 1.
      • a. nasycić
      • b. phil.przenikać
    • 2. (singulare) zmuszać

Pełne hasło

IMPRAEGNO, -are, -avi, -atum scr. impregno,, inpregno,,inprengno
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • N.
  • K.
I. propr. zapłodnić, uczynić ciężarną; gravidam reddere.
Iuxta posita
concumbere ( StPPP VII p. 493, a. 1437) , dehonestare ( ZabDziej II p. 17, a. 1482) , devirginare ( AKapSąd III p. 67, a. 1497) , seducere ( DŁUG. in. CodEp I 2, p. 169, a. 1456).
Item de animalibus
CorpJP III p. 443 (a. 1519) : emptori cavere, quod talis vacca quolibet anno consuevit i-ri.
Constr. sq. abl.
APozn I p. 351 (a. 1463) : cum prole, qua ipsa Margareta i-atur.
ZabDziej IV 1 , p. 26 (a. 1548) : cum sensit eam i-tam puerperio.
Part. perf. loco adi. impraegnata,, -ae f. ciężarna; gravida
CracArt I p. 85 (a. 1433) : resignavit Margarethe uxori sue i-te et pueris ... omnia bona.
AGZ XV p. 148 (a. 1472) : concussisti ... uxorem ipsius i-tam.
Glossa Pol.
GLb p. 51 : i-ta mulier «czyąsska».
Syn.
gravida ( AKapSąd II p. 454, a. 1480).
II. transl.
1.
a. nasycić; satiare
KADŁUB. p. 48 : iocundius est ... victorie gloriari titulis, quam predociniis i-i (inde HENRIC. p. 188).
b. przenikać; imbuere
GŁOG. Anim. fol. C VIIIb : ad cognitionem rei duo requiruntur, scilicet obiectum et potentia; obiectum est, quod imprimit et agit in potentiam i-ndo eam et ei speciem imprimendo, potentia autem recipit et speciem accipit ... et ... sic speciem obiecti suscipiens i-atur et concipit scientiam vel notitiam et parit (cf. ib. fol. L Ib: potentia enim i-nte (ed. -te) specie parit et producit intellectum).
Ib. fol. a VIa : intellectus noster ... i-tus speciei intelligibili (dat. auct. ) et informatus, parit ipsum intelligere.
Etiam extra textus phil.
RFil XXII p. 23 (a. 1512) : i-aque meam virtutum germine mentem (glossa imple «nasycz»).
2. (singulare) zmuszać; cogere
CodEp III p. 347 (a. 1488) : visa igitur huiusmodi i-nte necessitate (sed fortasse corruptus locus est ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)