- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- N.
I.
A.
animantes
1.
a.
wpuścić,
dać dostęp; intromittere,
admittere.
N.
pecudes
sim.
ad (in) hortum alicuius ad pabulandum
StPPP VII p. 347 (a. 1432) : Petrus ... contra Andream ... quod frangens sepes ipsius i-sit pecuda ad ortum suum.
AKapSąd II p. 563 (a. 1449) : absente plebano i-sit pecora sua in ortum eiusdem.Ita saepius. Sed etiam ad vivendum aliquo
KodMaz(K) p. 499 (a. 1242) : villam cum castoribus a domino ... episcopo ... i-ssis.
a.
dopuścić;
i. q. admittere
PommUrk VII p. 307 (a. 1329) : i-ndum decernimus (sc. abbas ) et per nostrum biretum i-imus Nicolaum proconsulem oppidi ... in possessionem immobilium omnium villarum, curiarum et molendinorum etc.
CracArt II p. 520 (a. 1526) : ex quo testes sunt concittati ad perhibendum testimonium veritatis, extunc rothe i-i debent de forma iuris.Simili sensu aliquem in aliqua re possidenda
Lites II p. 368 (a. 1343) : curabimus bona fide ... in terris, reditibus, civitatibus ... eandem consortem nostram ... i-re, possidere et percipere etc.
2.
refl.
udać się dokądś, zapuścić, rzucić; se conferre,
conicere.
Sensu latiore
α.
in familiaritatem alicuius (
HumRef
p. 164, a.
1535).
β.
oculis
i. q. obicere
Lites II p. 437 (a. 1409) : oculis nos audacter i-re et hoc realiter ostendere, quod etc.
B.
res
1.
concr.
a.
włożyć, wsunąć, wpuścić, wrzucić, wlać;
imponere, inicere, inducere, infundere.
Occ.
ignem
podłożyć;
supponere, subicere
MPH II p. 36 (Ebbo) : domum ... igne i-sso succendite.Sensu latiore et in imagine
α.
falcem in messern alicuius
(tyle co) zabrać komuś coś, zagarnąć; rem alienam occupare
(e
Vlg.
Deut. 16,9)
ZABOR. Tract. p. 42 : o insensati principes, qui in alterius messem i-itis suam falcem.
ZabDziej III p. 499 (a. 1498) : nemo in alterius messem i-re debet falcem.
Simili sensu
messi alienae
(
ŻupKr
p. 513,
a. 1518).
β.
falcem et iudicium in aliqua re
wyrokować w jakiejś sprawie;
sententiam ferre, iudicare
SSrSil VII p. 167 (a. 1467) : licet ... rex Polonie in rebus fidei falcem et judicium i-ret.
γ.
manum (violentam) in aliquem (aliquid)
podnosić;
intendere
KodPol I p. 54 (a. 1246) : praecipimus ne quispiam in eosdem terminos penes utrumque litus lacus sursum sive deorsum aliquo fructu ... sibi conquirendo, manum audeat i-re videntam.DANT. in
Tom. VIII p. 317 (a. 1526) : omitto ea, que in ecclesiam meam commiserunt, hec enim nulli non sunt nota, in sanguinem etiam meum impuras manus i-re.
δ.
vinum
sprowadzać;
importare
KodKrak p. 294 (a. 1493) : quincunque ... vina ... in domos ... in Cracoviam i-ret ... extunc a quolibet ... integro vase ... duos florenos ... pro fisco ... ciuitatis ... solvere tenebitur.
b.
zawiązać,
zacisnąć; circumligare,
stringere (funem in collo alicuius).
2.
transl.
a.
zesłać, wnieść, dopuścić do czegoś, spowodować coś, (stąd) uczynić,
dać; demittere, inferre, concedere, admittere, conferre,
(inde) i. q.
facere,
v.
gr.
animadversionem (
DŁUG. Op.
p. 46
)
,
bellum, irruptionem
(
AAlex
p. 173, a.
1502
;
Tom. XIV
p. 570, a.
1532)
, consilium (
ib.
p. 520,
a. 1532)
, dissidii materiam (
DŁUG. Hist. IV
p. 647
)
, divisionem
bonorum (
StPPP VIII
p. 902,
a. 1400
:
post mortem ... Ursule dictam divisionem in vicem econuerso debent i-re et denuo
facere), existimationem
de aliquo (
Tom. V
p. 251,
a. 1520)
, formidinem (
DŁUG. Op.
p. 64
)
, latrocinium (
SSrSil XVII
p. 68, a.
1506)
, rabiem (
ROYZ. I
p. 15, v. 390
), somnium (opp. emittere); virtutem (
VITELO Opt.
p. 70
).
Ita saepius.
Item phil.
GOST. Th. fol. a VIb : correlarie sequitur, quod potentie anime non fluunt ab anima, quia fluere non conuenit alicui, nisi quod sit actus, sed potentijs potius conuenit confluere, influere vero est fluxum talem alicui receptibili i-re.Occ.
α.
aliquid memoriae
przekazać;
tradere
KodWp I p. 384 (a. 1268) : necesse est acciones legitimas per scripti continentiam ... i-i memorie venturorum.
β.
poenam
nałożyć;
imponere
MARTIN. OP. Serm. p. 318 nlb. : gement de i-ssis ... penis, quas sustinebunt.
γ.
part.
perf. loco
subst.
immissum,,
-i
n.
czyn; id
quod commissum est, factum
PommUrk VII p. 199 (a. 1328) : prae oculis habentes ... omne i-ssum sive factum per abbatem et conventum ... per nostram diffinitivam pronuntiavimus.
b.
dokonać, osiągnąć coś;
efficere
KADŁUB. p. 168 : Mithridates timens ... ne quod veneno i-re non poterant, ferro peragerent, venandi studium elegit.
Constr. ad
A—B: a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ad. e.
sq.
circa. f.
sq.
in
c.
acc.
g.
sq.
in c .
abl.
h.
sq.
per :
MPH I p. 299 (Thietmar): sagitta per caput i-ssa primo oculum et post vitam perdidit istam.i. sq. adv. loci.
II.
singularia
1.
res.
a.
spuszczać na wodę;
in aquam deducere
StPPP II p. 539 (a. 1444) : ipsum sal debet conducere proprijs impensis ad flumen Visla, ubi solet ab antiquo i-re sal propria circa Sandomiriam.
b.
popuszczać, zwalniać;
laxare, remittere
(habenas).
2.
milites: rzucać do natarcia; ad hostes
premendos mittere.