Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HUMILIS

Gramatyka
  • Formyhumilis
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -e
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. nisko położony, znajdujący się niżej
    • 2. płytki, nie głęboki
    • 3. mus. mus. t. t. niski (o dźwięku)
  • II. transl.
    • 1. niski co do stanu, znaczenia, godności itp., lichy, pośledni, godny pogardy
    • 2. abstr.korny, uniżony, pokorny
    • 3. skromny, budzący szacunek swą skromnością

Pełne hasło

HUMILIS, -e
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • N.
[superl. valde humillimus : PP II p. 16 (a. 1447) : castellanus ... suplicauit nobis instantia valde humilima, quatinus etc.]
I. propr.
1. nisko położony, znajdujący się niżej; qui inferius iacet (saec. XVI).
2. płytki, nie głęboki; non profundus.
N. constr. sq.
in c. abl.
GLb p. 110 : vadum, locus brevis et h-is in aqua.
3. mus. t. t. niski (o dźwięku); explicat
FELSZT. OpCong fol. c IIIa : toni ... plagales quasi terrestres et h-es vocantur, qui a nota finali ex regula quintam authoritatem habent ascendere et sextam ex licentia sub notam finalem, quartam phas illis est descendere et hij sunt: secundus, quartus, sextus et octavus; vnde dicitur impar vult sursum, sed par descendit deorsum.
II. transl.
1. niski co do stanu, znaczenia, godności itp., lichy, pośledni, godny pogardy; ignobilis, obscurus, inops, despectus, contemnendus (pertinet ad genus, ordinem, dignitatem, potentiam sim.).
Opp.
sublimis.
Saepe abs. loco subst.
2. korny, uniżony, pokorny; qui ipsum se demittit, submissus, deditus, obnoxius; de hominibus, sed etiam de abstr. , v. gr. petitione, precibus sim., item de recommendatione ( Lites I p. 14, a. 1320) , servitiis, sublectione ( ib. p. 101, a. 1339 ; ArHist VIII p. 348, a. 1499) .
N. etymologiam et explicationem m. ae.
GŁOG. Alex. I fol. K IVb: hic et hec h-is et hoc h-e, «pokorny», i. mitis, abiectus vel ignotus et dicitur h-is quasi humi acliuus.
Locut.
(devota) mente (et) humili i. q. humiliter ( *KodMp I p. 86, a. 1265 et saepius).
3. skromny, budzący szacunek swą skromnością; verecundus, modestus
DŁUG. Hist. IV p. 534 : rex tam in incessu quam in vestibus h-is erat.
Glossa Pol.
RFil XXIV p. 91 (saec. XV in.) : «poczestny» h-is.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)