- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- H.
- L.
- N.
I.
A.
podejmowanie gościną, przyjmowanie gości, gościnność; actus aliquem hospitio excipiendi, hospitium.
N.
hospitalitatis officium (
DŁUG. Hist. I p.
100=I
p. 160
ed. nov.).
Eodem sensu abs.
ArPrawn VII p. 216 (a. 1566) : qui, oblitus h-is, hospiti ad se invitato manus violentes iniecerit.
N.
constr. sq.
in
c.
abl.
ArHist X p. 215 (a. 1551) : meliorem h-em in suscipiendis dominis confratribus.
Praec.
1.
powinność feudalna w postaci świadczenia gościny panu feudalnemu
i jego ludziom;
munus iure feodali impositum, quod hospitio domino feodali eiusque
servitoribus praestando
constabat
PommUrk IV p. 307 (a. 1308 : aliquam precariam, exactionem, talliam, h-em, vecturam curruum ... aut aliquid aliud ... servitium.
Visit. p. XXXI (a. 1365) : archiepiscopus ... Stanislao sculteto ... secundum mansum ... vendit, quia sibi h-em et alia servitia de uno manso commode exercere non potuit.
2.
ciążący zwł. na instytucjach
kościelnych obowiązek
opieki; cura ab institutis
ecclesiasticis exhibenda
a.
nad podróżującymi i pielgrzymami;
peregrinantibus atque iter facientibus
CodSil(M) III p. 130 (a. 1226) : considerationem quoque habuimus ad h-em, que necessaria est in prefata ecclesia ... cum sit in publica via constituta.
KodWp I p. 133 (a. 1233) : vicariis ... de conpetenti sustentatione per dominos ecclesiarum precipimus provideri, ita ut h-em exercere ... valeant.
KsgHenr p. 185 : nec possent ... monasteria sine artium mechanicarum exercitio h-em et alia misericordie opera facere.Ita saepissime usque ad saec. XV ex.
b.
nad ubogimi chorymi; pauperibus
aegrotis
*KodWp III p. 396 (a. 1373) : persone ecclesiarum ea loca ... deserunt ac ecclesie obsequiis debitis et ... fideles sacramentis ecclesiasticis ac pauperes et infirmi pie h-is subventione fraudantur.
WŁODK. Tract. p. 257 : aliquae religiones ad opera activae vitae ordinantur, sicut h-as, militia.
AKapSąd I p. 499 (a. 1478) : magister domus hospitalis ... h-em ... iuxta ... dotatorum voluntatem minime servat nec bona ... in usus pauperum convertit.
Locut. ad a-b:
hospitalitatem exhibere (
DyplMog
p. 49,
a. 1286
et saepius), servare (
ArHist V
p. 211,
a. circa 1422
et saepius), tenere (
*AGZ IV
p. 32,
a. 1407).
Additur gen. , v.
gr.
egenorum, pupillorum (
DŁUG. Op.
p. 9
)
, nobilium (
JAC. PAR. I
p. 97
)
, praelatorum, principum (
CodSil X
p. 197,
a. 1359)
.
B.
1.
opłata uiszczana panu feudalnemu przez osadnika opuszczającego wieś,
tzw. gościnne;
salutio, quae domino feodali
a colono praedium relinquente
pendebatur
StPPP II p. 837 (a. 1480) : dominus Gregorius ... condempnauit ... Stanislaum ... pro ... kmethone ... quem post repositionem h-is alias «gosczinego», arestatum apud se ipsum ligauit et non permisit recedere in Dobranouicze.Cf. SURRECTIONALE et Słownik Staropolski s. v. gościnne. Ad rem cf. K. Tymieniecki, Wolność kmieca na Mazowszu, Poznań 1921, p. 7 sqq. et K. Buczek, W sprawie interpretacji dokumentu trzebnickiego z r. 1204, Przegląd Historyczny t. 48, 1957, z. 1, przyp. 100.
2.
opłata za
korzystanie z noclegu?
pecuniae, quae pro hospitio solvebantur?
KodMp III p. 173 (a. 1364) : in qua domo ... ceruisiam vendet, propinabit et h-em recolliget et alia ... faciet.
II.
1.
życzliwość, przychylność;
benignitas, benevolentia
KodUJ I p. 190 (a. 1439) : Deus utriusque h-is (fortasse pietatis et caritatis ut infra
p. 191 ) opera tanto praestantiora et utiliora ad promerendum salutis gratiam stabilivit, quanto etc.
Concl. p. 247 (a. 1546) : in aliis punctis ... reverendi patres doctores et magistri ... domino doctori Joanni ... moderno preposito, de eius factivitate et h-e bene persuasi faciendum, consulendum et providendum commiserunt.
2.
singulare: gospodarstwo?
res familiaris?
StPPP X p. 278 (a. 1519) : Stanislai legitima ... coniunx Barbara ... amore proprie h-is ducta magisque legitime ac liberalissime hereditatis consequende dicte scultecie ... per se ipsam acquisita pecunia omnes ... propinquiores ... exemit.