Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HOSTIA-1

Gramatyka
  • Formyhostia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1.
      • a. propr. propr. zwierzę składane w ofierze bóstwu
      • b. transl. transl. ofiara złożona z własnego życia
    • 2.
      • a. hostia, okrągły opłatek stanowiący obok wina materię przeistoczenia dokonywującego się podczas mszy św.
      • b. + ofiara wotywna, wotum
  • II. abstr.
    • 1. + Christana ofiara eucharystyczna, msza św.
    • 2. pl. (uroczyste) modlitwy, zwł. dziękczynne lub przebłagalne

Pełne hasło

HOSTIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
  • K.
I.
1.
a. propr. zwierzę składane w ofierze bóstwu; animal sacrificandi gratia immolandum, victima.
b. transl. ofiara złożona z własnego życia; de eis, qui se ultro immolandos offerunt.
2.
a. hostia, okrągły opłatek stanowiący obok wina materię przeistoczenia dokonywującego się podczas mszy św. ; panis azymus rotundus ad sacrificium eucharisticum destinatus
KodWp I p. 451 (a. 1279) : h-a sit integra ac integrum habeat circulum.
StSyn III p. 12 : h-as de alio quam de puro et mundo tritico et aqua non faciatis.
Ita passim saec. XV-XVI. Additur panis ( MPH IV p. 2, saec. XV med.).
Syn.
oblatum ( KodKKr II p. 82, a. 1381).
Praec.
consecrata ( AKapSąd III p. 94, a. 1502 et saepius), simili sensu divina ( StSyn I p. 49, a. 1436) , salutaris ( ib. IV p. 32 ), item Sacramentum Hostiae ( Tom. VII p. 150, a. 1525).
b. ofiara wotywna, wotum; res votiva
DŁUG. Op. p. 105 : cum h-arum oblationibus illam filiamad suum s. Stanislai repraesentaturi sepulcrum.
Ib. p. 111 : pater devovens se pro sanitate filii h-am annuam, agnum unum de suis gregibus ecclesiae Cracoviensi ... largiturum.
Ib.
p. 314 : h-a placationis et voti oblata supplices atque pias pro eius filii consolidatione sanctae Dei fundunt preces.
II. abstr.
1. Christana et abs. : ofiara eucharystyczna, msza św. ; sacrificium eucharisticum, missa
NIC. BŁ. Tract. fol. g VIa : missa ... dicitur h-a ab hostibus vincendis, quia per eam nostri hostes vincuntur.
Inst. p. 135 : h-ae Christianae celebrationis quotidie intersit puer regius.
Cf. Th. VI 3048,52 sqq.
2. pl. (uroczyste) modlitwy, zwł. dziękczynne lub przebłagalne; preces sollemnes, supplicationes
DŁUG. Op. p. 105 : pro quo puero sanato sollennes h-ae a parentibus ad tumulum beati Stanislai peractae.
Id. Hist. I p. 130 (= I p. 191 ed. nov.): Polonis ... ne cometes quod malum portenderet, h-iis maioribus Divinitatem exorari placuit.
Cf. Th. VI 3048,32 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)