Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HOSPITIUM

Gramatyka
  • Formyhospitium, gospitium, hospitium, ospicium, hospitia
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ii -orum
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijakinijaki
Znaczenia
  • I. concr.
    • 1. + habitationis status hospitiigospoda, tj. dom, gdzie ktoś czasowo przebywa, czy to w gościnie u kogoś, czy to za pieniądze
    • 2. in imagine: siedziba
  • II. abstr. abstr. gościna, gościnność

Pełne hasło

HOSPITIUM, -ii n. scr. gospitium,,hospitium,, ospicium
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
  • L.
  • K.
I. concr.
1. gospoda, tj. dom, gdzie ktoś czasowo przebywa, czy to w gościnie u kogoś, czy to za pieniądze; domus, ubi quis ad tempus moratur sive privatim apud aliquem, sive in deversorio pecuniam solvendo. Glossa Pol.
GLcerv p. 585 : h-um et priuatum et publicum dicitur «gospoda»; h-um publicum appellamus diuersorium vel tabernam meritoriam, «karczma, osteria».
Aliquando per abundantiam additur habitationis
*Dogiel V p. 47 (a. 1348) : datum et actum ... in h-o habitationis nostrae.
*KodKKr I p. 282 (a. 1361) : datum ... in h-o habitationis reuerendissimi ... domini Guillelmi.
KodPol II p. 552 (a. 1474) : vobis ... mandamus, quatenus ... personaliter, accedentes ... episcopum Wladislaviensem, si comode accedj poterit, alias in ... domibus seu h-ijs habitationis ipsius ... moneatis.
Eodem sensu status hospitii :
LibProm p. XVI (a. 1406) : quilibet promoueri in artibus cupientium, tempore introitus sui ad examen ... statum sui h-y, quo anno sue promotionis desiderate steterat, in cedula superius dicta signet et inscribat.
KsgPrzem I p. 121 (a. 1423) : testificatus est coram iudicio, quod wult Andream ... iuris strepitu inquietare, ubicumque ipsum potuerit in statu h-ii (ed. hospitis) arestare.
N. locut.
de hospitio eximere ( et 1416,7 sqq.). Occ. (prawie tyle co) szpital; (id fere quod) valetudinarium
CALLIM. Sbign. p. 54 : opera ipsius extant extra Cracouiam diuersis in locis h-ia receptaculaque mendicorum.
2. in imagine: siedziba; habitaculum, sedes
CantMAe I nr 7, v. 6b (ante a. 1346) : corpus gloriosum BVMariae ... regis angelorum ... h-um fuit (cf. Th. VI 3042,7 sqq, ).
*CIOŁ. Lib. II p. 175 (a. 1421) : nullam credulitatis fidem sibi ... intra nostri cordis h-ia quomodolibet optinere.
NIC. BŁ. Serm. III p. 80 : mare sit ... caput et h-um omnium fluuiorum.
II. abstr. gościna, gościnność; actus hospitem excipiendi, hospitalitas. Hoc sensu etiam pl. hospitia,, -orum n.
KsgKaz p. 276 (a. 1392) : pro avena et feno, dum regina iacuit in claustro sancte Kathetine in h-iis, dedimus ... I marcam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)