- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- H.
- N.
I.
1.
de hominibus
a.
przyjezdny, przybyły, obcy; advena, peregrinus
JusMet p. 120 (a. 1368) : in utraque zuppa ... debent laborare sexaginta sectores ... famulis h-bus inclusis, et non plus.
DokMp I p. 413 (a. 1417) : homines h-es iure Almanorum debet iudicare scultetus et iusticiam totalem administrare.
Ib. p. 414 (a. 1417) : quicumque hominum insurgeret iure contra nostrum scultetum ... talis kmetho seu h-is homo penam luet.
N.
subst.
hospitalis,,
-is
m.
Sob. XII p. 367 (a. 1234-1240): partem ... hereditatis ... Johanni h-i transmarino ... contuli.
b.
gościnny, życzliwy gościom; hospitibus
advenisque amicus.
Inde:
życzliwy, przyjemny (w ogóle); benevolus, benignus (saec. XVI).
c.
persona
osoba potrzebująca opieki, wsparcia; quae tutela,
cura indiget
StPPP VII p. 510 (a. 1478) : causasque h-ium et miserabilium personarum, orphanorum atque uiduarum.
d.
loco cognominis
AGZ XIV p. 391 (a. 1453) : fratres ... heredes de Zubrza generosae ... Dorothee matri ipsorum et famoso Andree H-i Leopoliensi convenerunt alias «nagyaly» curiam patris.
Ib. infra potens sunt H-is cum Dorothea ... molendinum edificare et de ipso utilitates recipere ... Dorothea et Andreas H-is memoriale posuerunt.
2.
de rebus: dotyczący przybysza, gościa, gościnny,
przeznaczony dla
gości; qui ad advenam vel peregrinum pertinet.
N.
a.
de
deis (Deo)
DŁUG. Op. p. 275 : adolescentem ... ius h-ium deorum nequicquam implorantem.
Id. Hist. IV p. 242 : Cruciferi terram ... h-es etiam non veriti deos ... violenter occuparunt.
Ib. II p. 503(= IV p. 260 ed. nov.): nihil praesentem et h-em veriti Deum.
Ib. II p. 18 (= III p. 29 ed. nov.): execratus deinde in caput et exercitum Wladislai ducis et h-es superos ... testes invocans etc.
b.
iudicium
sąd dla
obcych;
i. q. peregrinorum
KsgPrzem I p. 202 (a. 1431) : feria quinta infra octavas Visitationis Virginis Marie iudicium h-e exstitit bannitum.
PP III p. 149 (a. 1447) : iudicium banitum est celebratum feria quinta ante Penthecosten h-e wlgariter «gosczyny».
Ib. p. 162 (a. 1448) : iudicium bannitum h-e est celebratum feria quinta die Sancti Marci.
Ib. p. 175 (a. 1449) : iudicium h-e bannitum est celebratum feria quinta in Introitu.
Item
ius
tzw. gościnne prawo, dotyczące osób obcych, spoza terenu czyjejś
jurysdykcji;
quo peregrini iudicabantur
TPaw IV p. 462 (a. 1391) : Derslaus ... arestauit frumenta Martini rustici ... ex mandato ... iudicis pro iure h-i.
RotPozn p. 349 (a. 1419) : deberet se de tali depravatione et imputacione expurgare iuxta iura h-ia alias «gosczinnym prawem».
PP III p. 132 (a. 1446) : Petrus ... prelibatam Agneschkam debet inpignorare, tamquam pretactus hospes iure h-i.
II.
1.
szpitalny, dotyczący szpitala; qui ad valetudinarium pertinet
a.
domus (infirmaria)
szpital;
valetudinarium
KodWp I p. 34 (a. 1187- 1193): dux Polonie Mescho ... fratribus Hospitalis Hierosolymitani ... contulit domum h-em in Poznan.
KodMp III p. 289 (a. 1375) : quicumque homo quamcumque rem ad opus ... illi domui h-i ... dare vel largire voluerit (cf. DŁUG. LibBen III p. 32).Ita saepius usque ad saec. XV med.
b.
ecclesia
kościół przyszpitalny;
quae iuxta hospitale
est
AGZ XV p. 255 (a. 1488) : villas suas hereditarias ... h-is ecclesie Spiritus S. in Leopoli ... vendidit.
c.
platea
ulica Szpitalna (w Krakowie); quae Cracoviae
ad hospitale S. Spiritus
ducebat
DŁUG. LibBen I p. 538 : praepositura ... s. Michaelis habet in civitate Cracoviensi et in platea H-i aream liberam et bonam, nulli servituti, censui aut tributo obnoxiam.
N.
etiam
schola :
ARect I p. 389 (a. 1494) : Helias baccalarius de schola h-i.
2.
subst. pl.
Hospitales,,
-ium
bracia z zakonu św. Ducha,
tzw.
Szpitalnicy; fratres religiosi
ordinis
S. Spiritus
DŁUG. LibBen II p. 21 : ecclesia Sancti Spiritus H-ium in Cracovia habens parochiam et regulares in se canonicos.