- F.
- Th.
- (rec.),
- S.
- Dc. (-atus),
- B.
- L.
- Ha.
- N.
I.
uczynić zdatnym,
przysposobić; aptum habilemque reddere
SSrSil VII p. 61 (a. 1459) : fenum ... in fossatum proicientes aquam ad transvadendum a-ant.
GŁOG. Don. fol. A IIIb : moralis ... habitus anime ... promprificans et a-ns ... animam, ut bono adhereat et malum fugiat.Praec. refl. przysposobić się, zaprawić; instrui, ad alicuius rei facultatem pervenire
MARTIN. OP. Serm. p. 56 nlb : peccator debet ... malum ... reicere et cum bono ... se ad viam h-re.
KrMU p. 63, 54 (a. 1428) : hortor ... baccalarios, ut ... ad promotionem ulteriorem se h-re et disponere diligenter anhelent.
AGZ II p. 101 (a. 1433) : quibus largitatis operibus se regia maiestas in liberalitatibus exercendis h-at.
Ita saepius. Part. perf. loco adi.
habilitatus,,
-a, -um
zaprawiony, biegły;
exercitatus, peritus
KrMU p. 81,8 (saec. XV in.) : nostri licenciandi ... ultra alios debent esse exercitati et h-ti, precipue in legendo, disputando et colligendo.
StPPP IV p. 113 (a. 1459) : clerici ... in ... cantibus ac laudibus divinis a-ti commodius ... valeant ecclesijs deservire.
II.
iur.
1.
uznać za uprawnionego, uprawnić, upoważnić;
ius facultatemque aliquid iure
peragendi alicui tradere
WŁODK. ScrSel III p. 111 : Cruciferi per eundem Allexandrum papam fuerunt eodem privilegio instituti et h-ti ad tenendum possessiones.
MatPis I p. 16 (a. 1504) : eum ... velut adoptivum ... Corabitarum fratrem ... ad omnes dignitates et honores, beneficia et officia spiritualia et saecularia ... a-amus et dignum facimus.Ita saepius saec. XVI.
2.
przywrócić do
praw, rehabilitować; ad dignitatem
pristinam restituere
ConcPol VI p. 205 (a. 1398) : qui ... aliquid ... perpetraverint, sint ... ad huiusmodi dignitates ... inhabiles et inelligibiles ... quousque ... cum eis dispensaverimus ... ipsos h-ndo.
StPPP II p. 537 (a. 1434) : Nicolaum ad omnes honores et officia nobilium h-amus (cf. ib. supra Nicolaus ... vituperatus in nobilitate et milicia sua).
CodEp I 2, p. 25 (a. 1447) : ut absolvantur ... quibuscunque ... censuris ... quodque a-entur ... in forma solita.Ita saepius saec. XV.
Syn.
restituere (ad iura successionum:
StPPP VII
p. 519, a.
1487).
Constr.
ad
I—II: a.
abs.
b.
sq.
ad,
cf.
14.15. et passim.
c.
sq.
abl.,
cf.
d.
sq.
circa :
*Theiner I p. 341 (a. 1332) : circa pacis et unitatis federa ... animum ... h-es et inclines,e. sq. cum, cf. f. sq. in c. abl. , cf. g. sq. enunt. fin. , cf.