Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GENERO

Gramatyka
  • Formygenero
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. + (ova Constr. a. ex. b. in c. invicem(de animantibus) płodzić, rodzić, wydawać na świat
      • α. + bene generatus dobrze urodzony (o szlachcicu)
      • β. eccl.+ generans: generatus Ojciec i Syn (o osobach Trójcy Św.)
    • 2. (de terra) rodzić, wydawać
  • II. transl. transl. tworzyć, wytwarzać, stwarzać, dawać początek, powodować, wzbudzać, sprawiać, wywoływać

Pełne hasło

GENERO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • N.
I. propr.
1. (de animantibus) płodzić, rodzić, wydawać na świat; gignere, edere (nunnumquam in imagine); pass. rodzić się, pochodzić; nasci, oriri. Occ. de avibus (ova : MARTIN. OP. Chr. p. 60 ) . Constr. a. sq. ex. b. sq. in c. acc. c. sq. invicem :
KsgŁawKr p. 297 (a. 1396) : Johanni ... et Clare conthorali ipsius et pueris eorum, quos invicem g-verunt.
Locut.
α. bene generatus dobrze urodzony (o szlachcicu); nobili loco natus
RHer III p. 26 (a. 1432) : testificamus, quod Nicolaus Spak est verus et bene g-tus nobilis, alias «slachcicz».
β. eccl. generans: generatus Ojciec i Syn (o osobach Trójcy Św.); Pater et Filius (de s. Trinitatis personis)
CantMAe I nr 19, v. 5b (saec. XIV) : indivise caritati solideque formitati G-ti nexus, virtus, medium S. Spiritus.
2. (de terra) rodzić, wydawać; gignere, edere, alere (saec. XVI).
II. transl. tworzyć, wytwarzać, stwarzać, dawać początek, powodować, wzbudzać, sprawiać, wywoływać; creare, proferre, edere, efficere, parare; (pass. ) pochodzić, powstawać, tworzyć się, brać początek; fieri, oriri, creari.
Dicitur de variis rebus, sed saepissime de
praeiudicio et scandalo.
Constr.
a. sq. dat.
KodPol I p. 187 (a. 1324) : ne predicta priuilegia ... dicte domui preiudicium g-rent.
Ita saepius. b. sq. ab. c. sq. de. d. sq. ex. e. sq. in c. acc. f. sq. in c. abl. g. sq. per :
WROCŁ. Epit. fol. g VIa : aliquid g-atur dupliciter: uno modo per se, id est proprie et per causam effectiuam ... alio modo per causam defectiuam.
Ita saepius. h. sq. super c. abl.
KodWp II p. 44 (a. 1291) : ne cuiquam super hoc in posterum aliquis dubietatis scrupulus g-retur.
Occ.
α. locut. unionem inter se zawierać; i. q. inire
PomnLw I p. 49 (a. 1385) : Iohannes ... necnon Iohannes ... talem vnionem inter se g-erunt, quod eqs.
β. pass. (prawie tyle co) wyrosnąć, zawiązać się; i. q. excrescere, fieri
DokMp I p. 412 (a. 1417) : kmethones tenebuntur ... heredibus dare ... unum porcum per annum, quando saginna g-bitur.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)