Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FULCIMENTUM

Gramatyka
  • Formyfulcimentum, fulciamentum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. propr. propr. podpora, podstawa
  • II. transl.
    • A.
      • 1. wsparcie materialne, zaspokojenie potrzeb, zaopatrzenie (zwł. w żywność)
      • 2. zapasy, środki żywności
    • B.
      • 1. umocnienie, utwierdzenie
      • 2. poświadczenie, potwierdzenie, zatwierdzenie
      • 3. pewność, trwałość

Pełne hasło

FULCIMENTUM s. FULCIAMENTUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
I. propr. podpora, podstawa; adminiculum, sustentaculum, fulcrum.
N. glossam Pol.
RachWaw p. 395 (a. 1548) : pro f-o alias «podpieranye» ad regium sedile.
In imagine
KodWp I p. 142 (a. 1234) : maioris firmitatis est edificium, cui diversitas columpnarum (ed. calumpniarum) accomodat f-um.
ArHist XII p. 290 (saec. XIV) : Deus, ne humane mentes inter huius mundani pelagi varietates ... submerse sint, ad vite spiritualis adipiscende f-um virtutum semina inspirare non cessat.
II. transl.
A.
1. wsparcie materialne, zaspokojenie potrzeb, zaopatrzenie (zwł. w żywność); subsidium, actus res necessarias (praec. victum) suppeditandi
DokPaul p. 252 (a. 1449) : pro ... monasterii ... sublevacione et necessitatum corporalium f-o ... decimas ... monasterio donandas ... duximus.
DŁUG. Hist. III p. 493 : Wladislaus ... rex ... machinas et victualia in defensionem et f-um castri transmittit.
Ita saepius.
N.
altaris uposażenie ołtarza
KodKKr II p. 441 (a. 1418) : decimam eciam manipulorum ... fratribus ... pro ... altaris ... pingwiori f-o damus.
2.
meton. victualium
zapasy, środki żywności; victualium copiae, alimenta, victus
KodPol II p. 904 (a. 1455) : palatinus castrum ... proprys sumptibus ... victualiumque necessarys et f-is (ed. falimentis) fulcire debet.
DŁUG. Hist. I p. 232(= I p. 300 ed. nov.): Myeczslaus ... castris ... militum praesidio et victualium f-o provisis, in Poloniam remeabat.
B.
1. umocnienie, utwierdzenie; confirmatio
CodEp I 1, p. 82 (a. 1437) : dominationes vestras conservet Dominus ... pro f-o fidei et Ecclesiae suae sanctae.
ArPrawn I p. 246 (saec. XV in.) : quatinus per hoc cleri mores ... Ecclesia ampliora preconiorum suscipiat f-a.
2. poświadczenie, potwierdzenie, zatwierdzenie; actus ratum faciendi, confirmandi
KodMp II p. 48 (a. 1232) : ne negocia temporalium actionum simul cum tempore defluant ... expedit testium et litere f-o perhenni memorie inculcare.
CodPom p. 374 (a. 1249) : seria rerum actio litere et f-o sigilli fulciatur.
StSyn VI p. 49 (a. fere 1415): supersticiose benedicciones et mendose, que non habent in sacris scripturis f-um, prohibentur.
3. pewność, trwałość; firmitas, stabilitas
KodWp II p. 263 (a. 1308) : ut ... hec donacio nostra valeat vendicare f-um a nulloque in posterum calumpniose infestari, presentes conscribi iussimus.
ChrOl p. 312 : filium suum ... in obsidem ... posuit ad maioris concordiae f-um.
Additur
stabilitatis ( KodUJ I p. 61, a. 1404) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)