Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FORMALITAS

Gramatyka
  • Formyformalitas
  • Etymologia formalis
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • phil. phil. t.t. w filozofii skotystycznej: determinacja formalna rzeczy czyli realna podstawa jej określenia
    • α.
    • β. + differentiae, generis

Pełne hasło

FORMALITAS, -atis f. (formalis)
  • B.
  • L.
phil. t.t. w filozofii skotystycznej: determinacja formalna rzeczy czyli realna podstawa jej określenia; definiunt et explicant (ex sententia Scoti)
BYSTRZ. Log. fol. g VIb : f-s est ratio obiectiualis reperta in rerum natura rei, quam non oportet semper mouere intellectum, dummodo possit eius actum terminare; ex quo sequitur, quod intentiones secunde et relationes rationis non sunt f-es, quia non sunt in re ex natura rei; secundo sequitur, quod differentie individuales non sunt f-es; patet, quia non sunt rationes obiectiuales, hoc est rationes, sub quibus possit intelligi aliqua res.
STOB. Intr. fol. a 4b : f-s ... dicitur ratio per se conceptibilis, que est in re ex natura rei et dicitur tam de his, que sunt in predicamento quam de his, que sunt extra predicamentum seu transcendentibus, dummodo sint realia et possint per se concipi et per hoc, quod dico realia, excluduntur omnia entia rationis (cf. id. Sign. fol. A IIIb).
Ib. infra nomen ... f-is venit a forma accipiendo formam praecise pro quacumque ratione, sub qua ex natura rei aliquid potest concipi.
Ita saepius. Occ. extra textus phil.
JAC. PAR. II p. 334 : qui in sua ventosa loquacitate de iurium involucionibus, f-bus, quidditatibus, esse et essencia ... totum tempus vite sue ... consumunt.
Syn.
quidditas :
STOB. Sign. fol. A IIIb : distinctio formalis seu quiditatiua est inter duas f-es seu quiditates, quarum vna non includit aliam per se primo modo, id est quarum vna non est de essentia alterius.
Id. Intr. fol. a 3b: f-s in proposito idem est quod quiditas, accipiendo quiditatem generaliter pro omni illo, quod potest concipi vt quid ex natura rei.
Ib. fol. b 2a : f-s et quiditas conuertuntur.
BYSTRZ. Log. fol. i VIa : distinctio formalis, que alio modo dicitur distinctio quiditatiua, est illa, que est inter duas quiditates siue f-es, quarum vna non includit aliam per se primo modo.
Item
perfectio naturalis (in essentia animae: STOB. Parv. fol. G IIb) , ratio ( GŁOG. Porph. fol. 1 VIIIb) .
Additur
α. diversa ( ib. ).
β. differentiae, generis ( BYSTRZ. Top. fol. y VIb) , substantiarum materialium (in respectu ad formam:
AEG. Th. fol. C IIa). N. sensu log. conclusionis:
GŁOG. Anal. fol. 67b : eadem conclusio materialiter demonstratur in diuersis scientijs, sed non formaliter; hoc enim fit per diuersa media; modo f-s conclusionis est ex distincta ratione formali medij.
Item
syllogismi
id. ExLog fol. 63b : elenchus sophisticus ... assumit propositiones falsas, vt omne nomen significat vnum, sc. canis est nomen, igitur canis significat vnum; iste syllogismus habet ea, que requiruntur ad f-em syllogismi, tamen accipit maiorem falsam.
Eodem sensu
descensus ( id. Hisp. fol. 130a ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)