Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FORMATUS

Gramatyka
  • Formyformatus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. + baccalarius (theologiae, in theologia) bakałarz teologii, który miał obowiązek objaśniać trzecią i czwartą księgę Sentencji Piotra Lombarda
  • II.
    • 1. concr.+ a. argentum, aurum, ferrum, minera, plumbum pieniądze lub przedmioty ze złota, srebra itp.
      • a. + tela, vestis ozdobny?
      • c. eccl.+ litterae pismo wydawane przez biskupa duchownemu przechodzącemu do innej diecezji
    • 2. abstr.+ fides żywa, doskonała, tj. połączona z miłością i łaską uświęcającą

Pełne hasło

FORMATUS, -a, -um
  • F.
  • Th. (s.
  • v.
  • formo,),
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • H.
I. (de hominibus) baccalarius (theologiae, in theologia) bakałarz teologii, który miał obowiązek objaśniać trzecią i czwartą księgę Sentencji Piotra Lombarda; qui Petri Lombardi Sententiarum libros tertium et quartum explicare debebat
KodKKr II p. 77 (a. 1380) : magistrum Matheum ... bacalarium sacre theologie f-um.
KodUJ I p. 139 (a. 1422) : Nicolaum ... baccalarium f-um in theologia.
Ib. p. 140 (a. 1422) : talis debebit esse magister in theologia, licentiatus vel minime baccalarius f-us ... facultatis theologicae.
Ita passim saec. XV—XVI. Cf. BACCALARIUS. Ad rem cf. Morawski, Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego II p. 393.
II. de rebus
1. concr. a. argentum, aurum, ferrum, minera, plumbum sim. pieniądze lub przedmioty ze złota, srebra itp. ; i. q. nummi aurei, argentei, vasa, ornamenta sim.
KodWp III p. 383 (a. 1372) : forum liberum ... ferri, argenti, auri ... ac cuiuslibet minere f-e vel non f-e.
DŁUG. Hist. IV p. 260 : solutio in f-o auro non implebatur.
ŁASKI ComPriv fol. 180b : ad hereditatem spectant: omne aurum et argentum non f-um, omnia vasa argentea et tela, que non incisa aut f-a fuerit aut muliebria vestimenta.
Ita saepius.
N.
sal sól formowana w stożki, głowy; salis caput seu frustum
ZabDziej IV 1, p. 111 (a. 1561) : quibus semimensuris ... sal f-um mensurabatur, quae mensurae sunt ademptae propter salem informatum, vulgo «które są odiete dlija mijalkieij solij, która w beckij idzie».
Ad rem cf. Wyrozumski, Gospodarka solna p. 46—48.
a. tela, vestis ozdobny? ornatus?
ŁASKI ComPriv fol. 239b : si ... viro incumbit partiri cum pueris suis, ipse preanticipabit arma sua, f-as vestes suas, reliqua parcietur cum liberis.
Tom. VI p. 99 (a. 1524) : petias telarum preciosarum f-as et non f-as, filatas et non filatas.
c. eccl. t. t. litterae pismo wydawane przez biskupa duchownemu przechodzącemu do innej diecezji; quae clerico in aliam dioecesim discedenti ab episcopo dabantur, i. q. formata (cf. s. v. )
CracImpr p. 7 (a. 1481) : duae litterae pergameneae, una f-a, altera fraternitatis.
AKapSąd II p. 851 (a. 1527) : dominus Mathias ob inopiam suam litteras f-as ordinationis sue a prefato domino episcopo pro illo tempore expedire non potuit.
2. abstr. fides żywa, doskonała, tj. połączona z miłością i łaską uświęcającą; viva, perfecta,i. cum caritate bonisque operibus coniuncta
NIC. BŁ. Serm. I p. 225 : diabolus ... impedit ... ne credentes salui fiant, scilicet per fidem f-am.
Ib. II p. 32 : neminem saluari posse sine fide f-a, hoc est bonis operibus adornata.
SACR. Elucid. fol. f Ia : coniunctio fidelis animae cum Deo fit per fidem perfectam seu f-am.
Opp. informis (
WROCŁ. EpitConcl fol. x IIIa) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)