- F.
- G.
- Bl.
- S.
- A.
- N.
- O.
[formae
perf.
antiquitus ignotae: 1.
sg.
ind.
perf.
act.
pertigit :
DŁUG. Hist. IV
p. 15
:
villam ... pertigit
rex.
3.
pl.
ind.
perf.
act. pertigerunt: MARTIN. OP. Serm. p. 80 nlb. : aquae diluuii illuc minime pertigerunt.3. sg. con. perf. act. pertigerit:
JAC. PAR. OpIn p. 162 : an cogitatio pertigerit usque ad rationem.inf. perf. act. pertigisse:
DŁUG. Hist. I p. 221 (= I p. 288 ed.nov.) : neminem ... ad suorum gestorum ... arcem pertigisse.
Ib. p. 332 (= II p. 95 ed.nov.) : nondum in eam se aetatem pertigisse.
JAC. PAR. Var. II p. 119 : aliquem ... de meis fratribus ad hunc gradum pertigisse.formae perf. a stirpe praes. : 3. pl. ind. plpf. act. pertingerant:
DŁUG. Hist. III p. 78 (= V p. 93 ed.nov.) : quae segetes usque ad maturitatem pertingerant.3. sg. ind. fut. II act. pertingerit:
DokPaul I p. 107 (a. 1410) : cum pertingerit ad debitam aetatem annorum.]
I.
1.
rozciągać się, sięgać, dochodzić (w przestrzeni);
extendi, pertinere (de spatio).
Glossae
Pol.
AGZ XI p. 264 (a. 1446) : prout bona ipsorum p-unt «szyeglo».
RFil XXIV p. 44 (saec. XV ex.ex) : «przessąga» p-it.
2.
dosięgnąć, dotknąć;
tangere, attin
gere
KADŁUB. p. 137 : quodquod uno p-it vibramine mucronis non scindit sed transvolat.
II.
1.
dojść, dotrzeć; pervenire
a.
de hominibus
JANKO p. 731 : qui ad fortalitium p-re nequierant, fuerant captivati.CIOŁ. in
CodEp I 1, p. 50 : dum ... iter medium p-unt.
DŁUG. Hist. I p. 29 (= I p. 90 ed.nov.) : Theodoricus ... in Italiam magna fatiga p-ns.Ita saepius saec. XV-XVI. Occ. in imagine portum aeternae felicitatis ( Tom. XIV p. 551, a. 1531).
N. abs. sensu
praegnanti:
dotrzeć do celu;
ad metam pervenire
ChrPol p. 613 : qui cursor ... prior recto p-it tramite.
b.
de rebus abstr.
KodWp I p. 344 (a. 1261) : ut in nostris gesta temporibus ... ad nasciture posteritatis noticiam p-ant (ita saepius in arengis diplomatum ).
KomKadł p. 195 : penetrat oratio quo caro non p-it.
2.
osiągnąć,
uzyskać; assequi,
obtinere.
Iuncturae notabiliores
a. claritatem caelestis patriae (
MARTIN. OP. Serm.
p. 54
nlb.
), optatum effectum (
FormJ
p. 34
)
; item
ad cognitionem Dei (
NIC. BŁ. Serm.
III
p. 34
)
, ad cognoscendum
consilia et praecepta Dei:
ib. I
p. 423
), in vim divinae essentiae (
ib.
p. 200
).
b.
dignitatem (cardinalatus:
CodEp II
p. 29, a.
1400)
, ad possesionem
ecclesiae (de episcopo:
DŁUG. Hist. III p. 266
(= V
p. 288
ed.nov.).
c. ad (in) debitam (eam) aetatem (annorum cf.
et saepius
); ad robur usque virile (
DŁUG. Hist. I p. 314 =
II
p. 75
ed.nov.
), item ad maturitatem
(de segetibus cf.
).
Constr. ad I-II:
a. sq.
acc. b.
sq. (usque) ad; accedit
α. ab:
THOM. Med. p. 176 : virtus medicinae ab extra potest p-re ad apostema.
SSrSil XVII p. 42 (saec. XVI in.in) : longissimus vicus a portula ... praeter vetus macellum ad novum maccellum p-it.
β. praeter, cf.
γ. trans:
VITELO Persp. p. 152 : formae sensibiles ... p-unt trans ... quodcunque corpus diaphanum medium nerui communis.c. sq. in c. acc. d. sq. in c. abl.
JAC. PAR. RefEccl p. 60 : pastores ... quanto viciniores ... altitudini sunt et in pluribus gradibus p-unt, tanto ... idoneores erunt.e. sq. adv. illuc, cf.
III.
odnosić się, dotyczyć;
pertinere, spectare (saec.
XV).
Constr.
sq.
acc.