Ogólne
Pełne hasło
Więcej

OPERARIUS-2

Gramatyka
  • Formyoperarius, opperarius
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ii
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. qui operam (praec. manibus) exercet.
      • a. qui in re rustica laborat.
      • b. metallicus vel salinarius
      • c. qui monetam cudit
    • 2. faber, artifex
  • II. operator, auctor

Pełne hasło

OPERARIUS s. OPPERARIUS, -ii m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
I.
1. robotnik, pracownik (zwł. fizyczny); qui operam (praec. manibus) exercet. Glossa Pol.
GLb p. 70 : o-us «dzyelnyk».
Syn.
laborator cottidianus ( RachWaw p. 348, a. 1544) .
N. in. imagine de magistris studii generalis Cracoviensis
ArPrawn I p. 225 (saec. XV) : que micae cadebant de mensa ... o-orum videlicet magistrorum eorum (cf. ib. supra in hoc paradiso sancte universitatis recumbentes).
Praec.
a. robotnik rolny; qui in re rustica laborat.
b. robotnik w kopalni, kopacz; metallicus vel salinarius
KodMp IV p. 55 (a. 1396) : quatuor o-os, famulos seu salicidas dictos ... «otroki» in zuppa salis.
FormJ p. 38 : operam quorundam ex laboratoribus et o-iis ... salis moncium.
DokOlk p. 44 (a. 1590) : montium et metallorum o-iis, quos vulgo «gwarki» nuncupant.
Cf. FOSSOR supraIV 349,40 sqq., LABORATOR sqq. Ad rem cf. Wyrozumski, Gospodarka solna p. 82.
c. robotnik zatrudniony w mennicy; qui monetam cudit
StPPP III p. 43 : magister monetarum ... salarium ... percipiat et ... reliquis monetariae officinae o-iis ... solvet (cf. ArPrawn VI p. 210, a. 1554).
Cf.
2. rzemieślnik; faber, artifex
CodSil(M) III p. 199 (a. 1224) : omnia macella carnium et scampna panum et sutorum, sartorum, fabrorum et omnium o-orum utilitates ... ad monasterium pertinebunt.
KodWp II p. 70 (a. 1293) : o-os calciamentorum.
Ib. III p. 648 (a. 1392) : areas ... pro o-iis aut quibuscunque mechanicis locandis.
PP II p. 84 (a. 1450) : talium artificiorum o-ij et maystri.
APozn I p. 363 (a. 1464) : coram ... magistris o-orum singularum fraternitatum.
II. sprawca; operator, auctor, v. gr. iniquitatis (e Vlg. Matth. 9,38 SCARB. Sap. I p. 386 ) , signorum (i. miraculorum BRUNO Pass. p. 20 ) .
Constr. ad I
-II: sq. gen. explic. , cf. supra 1037,55 et 17 vel obi. , cf. et 20 et Rach Waw
p. 349 (a. 1544) : o-os fundamentorum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)