- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
I.
\intrans.
1.
natykać się na coś,wpadać, spotykać się z czymś; obviare, occurrere,incidere.
Constr.
sq.
in c.
acc.
2.
popełniać błędy,grzeszyć; errare,
peccare.
Constr.
sq.
in c.
abl.
II.
trans.
A.
propr.
1.
uderzać, urażać, uszkadzać (zwł. przez
uderzenie); obveniendo pulsare,
percutere, laedere.
Occ.
a.
dotknąć chorobą; morbo
affligere.
N.
letaliter :
MIECH. Sang. fol. IIb : pestilentia ... cor, cerebrum atque iecur letaliter o-it.
b.
fere i. q. zaatakować,
napaść; impugnare, invadere
DŁUG. Hist. IV p. 304 : Cruciferos ... exercitum non ad decernendum, sed ad o-ndum ex insidiis ... regias gentes congregasse.
Dogiel I p. 142 (a. 1539) : ne Turcus nos imparatos o-at, nec opinantes ... opprimat.
c.
fere i. q. uszkodzić,
zniszczyć;
laedere, destruere
KodPol I p. 222 (a. 1362) : privilegio ... corrosione vermium parum o-so et laeso.
AGZ XIX p. 69 (a. 1488) : si aqua ... agros ... occupaverit et o-erit.
RachDw I p. 130 (a. 1567) : communitione vasculorum, ne frigore o-rentur.
Constr.
a.
sq.
abl.
instr.
b.
sq.
ad (lapi
dem).
c.
sq.
cum :
ZabDziej II p. 404 (a. 1487) : cum quo malleo est percussus et o-sus.
d.
sq.
ex:
AKapSądII p. 766 (a. 1511) : incepit dolore oculorum laborare ... ex vi ventorum et turbine eorum o-sus.
e.
sq.
in
c.
abl.
ArHist V p. 106 (a. 1452) : se per equum in membro o-sum ... esse.
AKapSąd II p. 191 (a. 1455) : ipsum in manu dextera graviter o-it.Ita saepius.
2.
zatrzymać,powstrzymać; retinere,cohibere
(saec. XV
ex. ).
3.
(se)
spotykać się,convenire (saec.XVI).
4.
wpadać na coś, natrafiać, znajdować coś;
occurrere, incidere, invenire, deprehendere.
Constr.
a.
sq.
gen.
loci
Tom. I p. 66 (a. 1510) : cum non o-issem eundem ... cardinalem Bude.
*Ib. XIV p. 154 (a. 1532) : quod Antverpiae te o-erint.
b.
sq.
dupl.
acc.
c.
sq.
acc.
c.
inf.
d.
sq.
apud:
DŁUG. LibBen III p. 80 : apud quem regem ... tutum et optatum o-bant receptaculum.
e.
sq.
in
c.
abl.
f.
sq.
intra:
Tom. VI p. 21 (a. 1522) : cum ... nuntius nos intra iter ... o-isset.
B.
transl.
1.
urażać, obrażać;
laedere, detrectare, offensa afficere.
Occ.
a.
leges, decreta
sim.
ferei.
q. naruszać;
violare.
b.
fere i. q. grzeszyć;
peccare.
2.
krzywdzić,wyrządzać szkodę; iniuriare, iniuria afficere, nocere, laedere.
N.
locut. iur.
pars offensa
strona pokrzywdzona; qui iniuriam passus est
APozn I p. 278 (a. 1458) : sub pena ... viginti marcarum per partem contravenientem ... parti o-se, cui preiudicium foret,solvendarum (cf. pars laesa [supra V 1212,36 sqq. :]
Constr.
ad 1
-2:
a.
sq.
abl.
instr.
b.
sq.
contra:
.
HESSE Matth. IV p. 323 : qui o-it contra plura ... plus peccat, quam qui contra pauciores obligationes o-it.
c.
sq.
ex
*AGZ IV p. 32 (a. 1407) : ex hys omnibus ... ecclesia ... graviter extitit o-sa.
d.
sq.
in
c. abl.
(saepissime).
e.
sq.
propter:
CodVit p. 1003 (a. 1416) : pacis emuli propter veritatem ... o-untur.
f.
sq.
super
c. acc.
KodMp II p. 82 (a. 1250) : populi, qui multum super hoc damnum uidebatur o-i.
3.
singulare: ściągnąć na siebie, narazić się;
incurrere
ConcPol IV p. 148 (a. 1435) : ne superni inspectoris iudicium ... o-at.