- Dc.
- NGl.
- L.
- K.
I.
1.
de
concr.
a.
grobla, tama, zwł. jaz;
agger, moles flumini obiecta aquae continendae piscandique causa
KodMaz(L) p. 165 (a. 1418) : incole ... palos pro o-o siue «jasz» in Paszki faciendo excidere et conducere ... tenebuntur.
DokMp II p. 112 (a. 1429) : Johannes omnia ligna ... pro edificacione molendini et reformacione o-ii dare debet.Ita saepius. Glossae Pol. et
AGZ XIX p. 19 (a. 1469) : de o-o vulgariter «z yazu».
Wierzb. p. 176 : o-um ... «jaz, pogródka».
N.
α.
additur
gen. molendini
(
AGZ XVI
p. 136,
a. 1477)
.
β.
locut.
tertium
prawo do trzeciej części połowów;
ius tertiam partem piscium
in piscina captorum sibi sumendi
AKapSąd II p. 40 (a. 1418) : dedimus molendinatori ... in piscina nostra tercium o-um, in vulgari «iasz», per quadragesimam, vel tercium piscem libere piscari.
b.
szczyt budynku;
anteriorum aedificii parietum
pars superior, quae in aciem exit ac utraque ex parte tectum sustinet, fastigium
MPH III p. 113 (saec. XVI) : construxit stubam maiorem versus claustrum Bernardinorum et o-a alias «scziti» inter palatia regia.
c.
tzw. załoga, drogocenna ozdoba kobieca (rodzaj
napierśnika?
);ornamentum
muliebre pretiosum
KodZagr p. 144 (a. 1505) : o-um alias «zaloga» cum gemmis et perlis donavit.
AKapSąd III p. 176 (a. 1513) : cum multis rebus ... videlicet II o-is, uno margaritis et alio auro intextis.
2.
przeszkoda, robienie trudności;
impedimentum, interpellatio
Dogiel I p. 541 (a. 1399) : si autem condigna per nos fiet ... dampnorum ... refusio, tunc ab omni impeditione et o-o debemus amicabiliter supportari.
PP II p. 165 (a. 1453) : absque o-o et periculo civitatis ... plenam habebunt edificandi facultatem.
II.
iur.
1.
zakładnik; obses,
vas
CodVit p. 9 (a. 1386) : princeps ... Skirgalo nobis suis litteris se in o-um obligauit et astrinxit.
CodEp I 1, p. 5 (a. 1386) : dux Lithvaniae ... in o-o constitui debuit.Ita saepius.
2.
rękojmia, zastaw, fant;
pignus, vadium
ArSang I p. 2 (a. 1386) : recognoscimus ... nos ... racione cuiusdam contractus inter ... regem ... et ... dominam Hedvigem ... facti o-um eidem ... domine regine ... promisisse, ut omnia ... premissa ... debeant ad integrum consumari.
Ib. p. 3 : quando per ... domine Hedvigis ... literas aut nunccios ad prestandum nostrum o-um evocati et moniti fuerimus, extunc promittimus ... ad completum ... o-um revenire.
StPPP II p. 300 (a. 1425) : Catherina istam villam debet redimere apud Nassowsky, qui ipsam habet in o-o.Ita saepius.
3.
tzw. załoga, przebywanie w gospodzie (ze służbą i końmi) na koszt dłużnika, aż do spełnienia zobowiązania
finansowego; commoratio in deversorio (cum servitoribus et equis) debitore pretium solvente, quoad
creditori plane satisfactum
sit
KodWp II p. 447 (a. 1331) : extunc nos racione o-ii Cracoviensem intrabimus civitatem ... exinde prius non exituri donec memoratas centum marcas persolvemus.
KodKrak p. 31 (a. 1352) : hospitium viri honesti ... promittimus subintrare iusto solito moreque o-ij et ab eodem nullatenus exituri o-o, quamprius ... mille sexagene grossorum ... per nos plenarie fuerint persolute.
KsgGrWp I p. 48 (a. 1388) : quod si in o-o non jaceret, extunc burgrabius cum dominis ... ministrabunt inpignoracionem super eundem.Ita vulgo usque ad saec. XV in. Plerumque occurrit in certis quibusdam iuncturis α. obstagium (verum) intrare (ad civitatem: KodWp VI p. 326, a. 1382 ; ad hospitium ib. p. 404, a. 1395 ; in civitatem: KsgGrWp I p. 45, a. 1388) , subintrare ( PrPol p. 221, a. 1392). β. in obstagium (honestum, verum) civitatem introire ( CodEp I 1, p. 37, a. 1411) , ad hospitium subintrare ( ArPrawn IV p. 321, a. 1453) , in civitatem ingredi ( PrPol p. 26, a. 1379) , in civitatem intrare ( ib. p. 201, a. 1388 ; in civitate: KodWp VI p. 404, a. 1395) . γ. obstagii (veri) more (nomine, ratione) civitatem (hospitium) intrare ( KodWp II p. 447, a. 1331 ; KodKrak p. 31, a. 1352 ; KsgGrWp I p. 5, a. 1386) , subintrare ( CodSil II p. 141, a. 1340) , in forma civitatem subintrare ( KsgGrWp I p. 5, a. 1386) , per modum civitatem intrare ( CodSil V p. 183, a. 1340). δ. in obstagio iacere ( PrPol p. 206, a. 1388 ; ZapSądWp p. 107, a. 1402) . Cf. supra IACEO V 3,30 sqq., INIACENTIA V621,13 sqq., INIACEO V 621,32 sqq. et ad rem Dąbkowski, Załoga w prawie polskim średniowiecznym, Lwów 1905 et Bardach, Historia państwa i prawa I p. 309 sq.