- F.
- Th.
- NGl.
- A.
KodKrak p. 617 (a. 1474) : castellanus ... nouiter diem extremum obiens.]
I.
intrans.
1.
chodzić, chadzać; ambire,
ire
(cf.
Th.
IX 2,49,43 sqq.)
PAUL. CR. p. 87, v. 190 : Amphitryoniades Hercules non illo s. Ladislao celsior ibat, non illo magnus maior o-bat Atlas.
RachDw I p. 252 (a. 1547) : vitrico ecclesiae cum crumenula o-nti dedi florenos 2.
2.
zachodzić, zapadać (o ciałach niebieskich);
occidere (de corporibus
caelestibus).
3.
umierać, ginąć,
padać; mori, decedere.
Additur
morte, fato
sim., item in Christo (
KodKKr I
p. 1
., a. 1167).
Praec.
in locut.
aliquo obeunte
po czyjejś
śmierci; aliquo mortuo
*KodPol III p. 391 (a. 1253) : o-nte ... abbatissa ... nulla ... proponatur.
DŁUG. LibBen I p. 4 : eo episcopo ... obeunte ecclesia per successores ... consumma tioni mandata est.Ita saepius.
Constr.
a.
sq.
abl.
b.
sq.
ante :
AKapSąd III p. 152 (a. 1511) : pater ante V annos ... obiit.c. sq. ex. d. sq. in c. abl.
KsgŁawKr p. 50 (a. 1369) : dummodo in hac via o-ret.
Ib. p. 131 (a. 1375) : per condam Tyczonem ... qui in Clusinburk obiit.
ArPrawn V p. 485 (saec. XV ex.ex) : si vero in Octobre ... o-erit.Ita saepius.
4.
singularia
a.
iure
(e
Pol.
obchodzić się
prawem,
cf.
Słownik Staropolski V 310b 9 sqq.)
procesować się; iure
procedere, litigare
PP III p. 149 (a. 1447) : pro quibus sexagenis Gregorius ... debuit iure o-re.Cf. CIRCUMEO supra II 416,27—29 et PROCEDO.
b.
alicui rei
zapobiegać;
alicui rei occurrere, aliquid
prohibere
RHist IV p. 271 (a. 1475) : quomodo talibus daciis ad futura o-ndum esset.
AKapSąd I p. 638 (a. 1520) : ut super violentiis et oppressionibus ... consulerent, quomodo talibus tempestive n-ndum esset.
c.
impune
ujść bezkarnie; non
puniri, impune esse, ferre
ArHist X p. 234 (a. 1556) : contendere, ut eorum hominum impudentiam impune o-re non sinat.
II.
trans.
1.
obejmować coś, otaczać, okrążać;
circumdare, cingere (saec.
XVI).
2.
obchodzić, objeżdżać, wizytować; ambire, circumire, peragrare, visitare (saec. XV—XVI). Praec.
a.
przechodzić obok; praeterire (saec. XVI).
b.
obchodzić, obserwować; celebrare,
observare (saec. XVI).
3.
sprawować,
wypełniać, pełnić, załatwiać, odbywać;
gerere, facere, exercere, exsequi
(v.
gr.
iter, laborem, legationem, munus, negotium, onus, peregrinationem, sacra, servitium
sim.).
Praec.
a.
prowadzić
wojnę, staczać bitwę, walczyć; agere,
committere, inire, v.
gr.
bellum, pugnam sim.
b.
mandata
sim.: spełniać, wypełniać; explere
DŁUG. Hist. II p. 25 (= III p. 36 ed.nov.) : ut ... fratres ... eius o-rent iussiones et imperia (cf. MIECH. Chr. p. 89).
Tom. IV p. 44 (a. 1516) : paratus fui semper omnia ejus mandata et nutus ipsos o-re.Ita saepius.
N. constr.
a.
sq.
dat.
CapSl p. 14 (a. 1526) : servitia et alia reipublicae onera ... scultetus ... nobis regi ... o-re tenebitur more aliorum scultetorum.b. sq. de :
ArPrawn VI p. 217 (a. 1554) : de bonis monialium servitium bellicum est o-ndum.c. sq. ex:
*DokPrz p. 74 (a. 1545) : ad bellicam expeditionem ... ex eadem villa o-ndam.d. sq. per :
InwKKr p. 188 : archidiaconus ... unam missam o-it per ... Mathiam.
4.
mortem, diem (extremum)
umierać; mori,
decedere.
Item
vitam
(cf.
Th.
IX 2,46,47)
*CodVit p. 5 (a. 1384) : si absque prole masculina ... vitam o-issent.
N.
sq.
in
c.
abl.
Tom. XII p. 251 (a. 1530) : mortem obiit in Russia.
5.
singularia
a.
znosić;
ferre, tolerare
DŁUG. Hist. III p. 330 : poterat autem obsidio ipsa non solum fortiter sed et laetanter tolerari et o-ri ... si tantummodo bona mens ... praefecto castri ... affuisset.
b. benevolentiam i. q. ambire,
cf.