- F.
- G.
- Bl.
- Dc.
- NGl.
- B.
- A.
- L.
I.
propr. węzeł, supeł,
splot;
nexus.
Glossa
Pol.
RFil XXII p. 20 (a. 1466) : n-um «wązel».In imagine
DŁUG. Op. p. 35 : quibus ... viis et ingeniis n-os et casses impietatis sibi instructos dissolveret.
II.
meton.
1.
abstr.
(astr.
t. t.) punkt przecięcia się orbity ciała niebieskiego z
płaszczyzną ekliptyki,
tzw. węzeł; locus, quo
superficies orbitae corporis caelestis superficiem eclipticae intersecat
GŁOG. Anal. fol. NN VIb : si luna non habet latitudinem, sed est in n-is eclipticis ... semper fit eclipsis lune.
COPERN. Rv . p. 415(= p. 319 ed. nov.): orbis planetae ... descendens sectionis n-us G, ascendens L.
2.
concr.
a.
ozdobny guzik;
malleolus ornatior
StPPP II p. 360 (a. 1431) : quatuor n-os argenteos desuper auratos ... violenter ... recepit.
SSrSil VIII p. 199 (a. 1463) : vestis n-is argenteis inauratis ornaretur.
CodEp III p. 606 (a. 1492) : schuba cum adamasco cum sabellis et cum n-is duodecim.
b.
paciorek (różańca);
orbiculus (rosarii)
CracImpr p. 195 (a. 1542) : 1 n-um aureum ad Paternoster pertinens.
c.
więzy; vincula
KodKKr I p. 115 (a. 1283) : membra eius sub n-is strictioribus coerceret.
N. in
imagine
excommunicationis (
CodPom I
p. 196, a.
1203).
d.
węzełek,
zawiniątko; fasciculus, sacculus
AKapSąd III p. 126 (a. 1508) : secreto attulit testi aliquot n-os, ubi erant pecunie.Glossa Pol.
GLb p. 68 : n-us, ligatura «zwyąszka».
e.
część kielicha mszalnego (lub krzyża) łącząca czaszę (lub
kru
cyfiks) ze stopą;
pars calicis (vel crucis), qua caput cum pede iungitur
ŁASKI LibBen I p. 309 : unam crucem cum sede, quae est deaurata desuper usque ad n-um.
InwKKr p. 119 : calix ... habens supra n-um sex lapillos ... similiter in n-o et pede ... sex lapillos.
Ib. p. 201 : calix manubrium habens cum quibusdam n-is planis seu truncis.
f.
(in plantis) sęk;
locus, ubi rami
exeunt.
Glossa
Pol.
Wierzb. p. 176 : n-us «sęk».Ap. nos tantummodo in locut. proverbiali nodum in scirpo querere szukać dziury w całym (saec. XV—XVI).
g.
(in corpore) skurcz;
contractio,
v.
gr.
articulorum contractorum (saec.
XV).
III.
transl.
1.
związek, więzy;
colligatio, vinculum,
v.
gr. caritatis (
CodEp I 1,
p. 139, a.
1443)
, pactionis (
DokLub
p. 72, saec. XIII
in.in),
item
connubialis (
PAUL. CR.
p. 116, v. 330
).
2.
trudność,
kłopot, komplikacja; difficultas,
molestia.
Additur
difficultatis (
Tom. VIII
p. 196, a.
1526)
, displicentiae (
CodVit
p. 778, a.
1427)
, impedimenti (
DŁUG. LibBen III
p. 114
).
3.
zawiłość, niejasność; ambages, quaestio
obscura.
N. iuncturam
abundantem
nodorum ambiguitates (
JAC. PAR. I
p. 86
)
.