Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NEGOTIATIO

Gramatyka
  • Formynegotiatio, negociacio, negociatio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. abstr. mercatura, commercium.
      • α. + artifex mercator
      • β. + res merces
    • 2. concr. merces
  • II.
    • 1. venditionisemptionis vel commutationis contractus
    • 2. res agendae, occupatio, munus
  • III.
    • 1. iuris actio
    • 2. reditus?

Pełne hasło

NEGOTIATIO s. NEGOCIACIO s. NEGOCIATIO, -onis f.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • K.
I.
1. abstr. kupiectwo, handel; mercatura, commercium. Glossa Pol.
GLcerv p. 649 : n-o «kupiectwo».
Additur
mercatoria ( CodVit p. 200, a. 1409) vel mercatorum ( DŁUG. Hist. III p. 200 = VI 1, p. 112 ed. nov. ).
N. locut.
negotiationis
α. artifex kupiec; mercator
KodPol II p. 53 (a. 1255) : de singulis artificibus cuiuscunque artificij siue n-is, siue sint carnifices siue vini, medonis seu ceruisiae venditores.
β. res towary; merces
PP II p. 159 (a. 1453) : mercatores cum curribus ... quarumcunque mercancie seu n-is rerum.
2. concr. (pl. ) przedmioty przeznaczone na sprzedaż, towary; merces
CodVit p. 566 (a. 1422) : homines regni ... Polonie ... cum ... quibuscumque ... negociis et n-bus ... terras nostras ([sc. episcopi Caminensis)] ... intraverint, promittimus in securitate ... confovere.
CodEp I 2, p. 3 (a. 1444) : licitum erit ... mercatoribus ... cum eorum rebus ... bonis, mercancijs et quibusuis alijs n-bus ire ... per ... stratas solitas.
II.
1. transakcja handlowa, interes; venditionisemptionis vel commutationis contractus
APozn II p. 119 (a. 1483) : n-o et contractus fori facta est inter ... Iohannem ... et Paulum ... tali modo et condicione, quia ... inter se fecerunt commutacionem hereditariam.
Ib. p. 431 (a. 1501) : quinquaginta marcas pecunie ... ex calculo rationis ... super n-bus inter eos factis ... remanserunt.
Praec. in imagine (alluditur ad Vlg. Matth. 13,4-5 sqq.)
MonDipl p. 76 (a. 1152—53): huius ... sanctę n-is amore ... patrimonii mei ... portionem ... Deo ... contradidi (cf. ib. supra : sanctum ac laudabile patet esse commertium dare sua transitoria et recipere pro his eterna)
. Cf. etiam KodMp II p. 1 (a. 1153). Cf. NEGOTIUM I A 3.
2. sprawy, czynności, obowiązki; res agendae, occupatio, munus
PommUrk II p. 75 (a. 1260) : sancte matris Ecclesie filios in omnibus causis ac eorum n-bus efficaciter promouere velitis.
StCrac p. 18 (a. 1399) : procuratores capituli ... quoties in n-e officii eorum ... transierint, moderatas expensas habeant.
Praec.
regis (regalis) załatwianie spraw publicznych (jako usprawiedliwienie niestawiennictwa w sądzie); res publicae agendae (quibus quis absentiam suam coram iudice excusat)
StPPP VIII p. 216 (a. 1387) : Stasco ... n-em ... regis cum procuratore docebit per litteram.
Ib. p. 248 (a. 1388) : Johannes ... litteram regalem pro n-e regali ponet ad terminos.
Ib. p. 243 (a. 1388) : ponet litteras ... regis pro n-e.
Cf. NEGOTIUM I A 1 b.
Constr. ad
I—II: a. sq. gen. obi.
NIC. BŁ. Serm. III p. 68 : illa n-o melior est n-e auri et argenti.
Dogiel IV p. 245 (a. 1526) : nobiles n-em cerevisiae non exerceant.
b. sq. cum (aliquo)
Tom. II p. 255 (a. 1513) : negotiatores nostros ... n-es cum suis subditis ... exercere.
c. sq. inter (aliquos) cf. supra 2.
III. singularia
1. sprawa sądowa; iuris actio
ZabDziej I p. 91 (a. 1473) : iudicium extitit celebratum ardua in n-e per ... Nicolaum advocatum et septem scabinos.
Cf. NEGOTIUM I B 2.
2. (sensu non satis certo) dochody? reditus?
RachDw I p. 126 (a. 1563) : a labore solutum est fabro ex n-e stollae pro vasculo ... paxillis et ponderatione.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)