- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
propr.
A.
abstr.
1.
obwarowywanie, umacnianie (zwł. murami, wałem); actus muro (vallo sim.) cingendi defensionis gratia.
2.
murowanie, budowanie z kamienia lub cegły; muratio
PomnLw III p. 80 (a. 1422) : super m-e muri domus.
APozn I p. 349 (a. 1462) : pro labore et m-e domus ... quam sibi munivit murator.Ita saepius, v. gr. balnei ( KodMaz(L) p. 295, a. 1483) , institae ( ZabDziej III p. 473, a. 1497) , parietis ( KsgRWar p. 389, a. 1519). Cf. MUNIO I A 2.
Syn.
aedificatio ((
KodMaz(L)
p. 295, a.
1483
;
KsgRWar
p. 200, a.
1505).
;
3.
brukowanie; actus
lapide sternendi (saec.
XVI).
B.
concr.
1.
obwarowanie,mur obronny; praesidium,
munimentum
v.
gr. castri, item fossati (
KodMp II
p. 189,
a. 1292).
Simili sensu
munitionum opus (
KodKKr I
p. 58, a.
1258).
Praec.
(pl. )
civitatis
mury miejskie; muri
quibus urbs circumcingitur.
Occ. zabezpieczenie; praesidium,munimen
GŁOG. Alex. I fol. G IVa : cornu ... significat m-em siue defensionem animalis in capite.
2.
warownia,
twierdza; locus munitus,
castellum
KADŁUB. p. 178 : Gnesnensem m-em, que est omnium aput Lechitas metropolis.
IurMas I p. 16 (a. 1355) : ipsum ducem de prenotatis m-bus et terris ... infeudamus.
DŁUG. Hist. Ϊp. 520 (= II p. 289 ed. nov.): oppidum et m-em Wischegrad ... capit.Cf. Th. VIII 1662,1 sqq. Glossa Pol.
GLcerv p. 643 : m-o vulgo dicitur fortalicium «twierdza».Occ. (meton.) załoga twierdzy? castri praesidium?
PommUrk III p. 9 (a. 1287) : amicitiam et fauorem ... episcopo, capitulo, vasallis et m-bus nos dux Pomeraniae ... seruabimus.
3.
murowany budynek;
aedificium muro structum
KsgKaz p. 558 (a. 1401) : II marcas ... cum m-o stat vel murus ... dare debet.
KodUJ II p. 85 (a. 1448) : censum ... in et super m-e dicti monasterii, curiis, hominibus censualibus, silvis.
4.
(pl.) amunicja;
apparatus tormentarius
*Tom. IV p. 356 (a. 1518) : tormentis rex ... multum indiget, non minus etiam m-bus, ut puta pulveribus et globis.
RachBon II p. 117 : summa omnium distributionum in m-es et tormenta bellica.
N.
locut.
munitionum domus
arsenał;
armamentarium,
cf.
II.
transl.
1.
zabezpieczenie,ochrona,opieka; defensio,praesidium,tutela.
2.
zatwierdzenie, uprawomocnienie, nadanie mocy prawnej;
actus ratum faciendi, confirmatio
PP II p. 69 (a. 1446) : firmius nichil firmitate m-eque litterarum.
Praec.
meton.
α.
sigilli
pieczęć uwierzytelniająca; sigillum litteris publicis confirmandis impressum
CodSil(M) II p. 102 (a. 1212) : presentem confirmationem ... nostri sigilli m-e vallamus.
PommUrk V p. 426 (a. 1319) : sigilli nostri m-e ... roborari fecimus presens scriptum.Ita passim. Cf. Th. VIII 1661,60.· Hoc sensu etiam pl.
KodPol II p. 411 (a. 1425) : hominum gesta ... m-bus sigillorum ... perennentur.Cf. MUNIMEN I 2 α.
β.
świadectwo na piśmie, dokument; testimonium scriptum,diploma
KodMp III p. 281 (a. 1374) : inspectis priuilegijs, m-bus et alijs litterarum documentis.Cf. MUNIMENTUM I B 1.
3.
singulare (sensu debilitato) ostrzeżenie;
praemonitio
*CodVit p. 89 (a. 1402) : familiares capitanei de Lomse homines nostros sc. Cruciferorum ... precedebant, muniendo Litvanos, sic quod m-e eiusdem familiaris previa ad partes suas evaserunt.