Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MISSIO

Gramatyka
  • Formymissio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • A.
      • 1. actus (teli, sagittae sim.) mittendi.
      • 2. actus iaciendi (retia).
      • 3. actus mittendi (praec. epistulam)
        • α. + luminis
        • β. + restium evocatio ad bellum circummissis restibus facta
        • γ. + ad prelum actus prelo subiciendi
    • B.
      • 1.
        • a. + piscinae actus aquam e piscina emittendi piscium excipiendorum gratia (etiam ipsi pisces post aquam emissam excepti)
        • b. actus aliquo immittendi (aquam)
      • 2. + sanguinis emissio sanandi gratia.
  • II.
    • 1.
      • a. + per actus effectusve aliquo mittendi, legatio.
        • α. + divina
        • β. theol.+ activa passiva)
        • γ. + extrema Dei extremum iudicium
      • b. iur. abeundi permissio colono data
    • 2. + pecorum emissio in agrum alienum pascendi gratia
  • III. iur.
    • 1. + in possessionem actus aliquem in possessionem bonorum introducendi, bonorum traditio.
    • 2. mandatum (iudicis)
    • 3. + iuramenti ad ius iurandum admissio

Pełne hasło

MISSIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K. [
  • NR
  • ST R
  • ON Y:374]
I. rerum
A.
1. wyrzucenie, wysłanie (pocisku); actus (teli, sagittae sim.) mittendi.
2. zarzucenie (sieci); actus iaciendi (retia).
3. wysłanie (zwł. listu); actus mittendi (praec. epistulam).
N.
α. opt. luminis :
VITELO Opt. p. 74 : a quolibet puncto corporis luminosi in totam fenestram fit m-o luminis.
β. restium rozesłanie wici; evocatio ad bellum circummissis restibus facta
StPPP VII p. 82 (a. 1497) : tempore m-is restium.
Cf. EMISSIO
γ. ad prelum oddanie do druku; actus prelo subiciendi
CracImpr p. 173 (a. 1539) : decretum ... pro libera ... opusculorum ... impressione et sub proelum m-e.
B.
1.
a. piscinae spuszczenie wody z sadzawki rybnej (także ryby wybierane ze stawu po spuszczeniu wody); actus aquam e piscina emittendi piscium excipiendorum gratia (etiam ipsi pisces post aquam emissam excepti)
AGZ XII p. 125 (a. 1444) : Roy ... medietatem habebit ... fructuum m-is alias «spusta» earundem piscinarum.
Ib. p. 361 (a. 1471) : obligatus est ... patri suo de qualibet m-e piscinarum viginti quinque marcas dare.
Cf. EMISSIO
b. wpuszczenie, skierowanie (wody); actus aliquo immittendi (aquam)
PP V p. 65 (a. 1427) : super ... fluuii Narew per alium alueum ... m-e.
PH IV p. 375 (a. 1545) : a m-e aque ad cocturam cervisie.
2. sanguinis puszczanie krwi; emissio sanandi gratia.
II. animantium
1. hominum
a. wysłanie, poselstwo, misja; actus effectusve aliquo mittendi, legatio. Occ. constr. sq. per :
NIC. BŁ. Serm. I p. 5 : praedicatori neccessaria est m-o per superiorem.
N.
α. divina :
NIC. BŁ. Serm. I p. 5 : Iohannes Baptista ... auctoritatem diuinae m-is allegando dixit etc.
β. distinctiones theol. activa (opp. passiva)
WROCŁ. EpitConcl fol. d IIa : m-o est duplex: actiua id est mittere et est personam productam per nouam existenciam in creatura rationali secundum aliquem modum specialem existendi, scilicet per gratiam, in ea manifestare; passiua id est mitti et est personam productam per nouam existenciam in creatura rationali secundum specialem modum ... in ea manifestari.
Porro distinguitur visibilis (opp. invisibilis) ( ib. infra).
γ. extrema sąd ostateczny; iudicium Dei extremum
Dogiel IV p. 7 (a. 1230) : oportet diem extremae m-is, quando omnes ... stabunt ante tribunal districti iudicis ... operibus cantatis praevenire.
b. iur. zezwolenie na odejście (kmiecia); abeundi permissio colono data
AGZ XII p. 244 (a. 1456) : si cittatus esset ... pro homine causa non m-is.
ŁASKI ComPriv fol. 98b : de kmethonum m-e.
2. pecorum wypuszczenie bydła na cudze pole; emissio in agrum alienum pascendi gratia
KsgKaz p. 300 (a. 1393) : Tilko tenetur IIIIor grossos pro m-e pecorum.
Cf. IMMISSIO sq.
III. iur.
1. in possessionem et abs. : wprowadzenie w posiadanie; actus aliquem in possessionem bonorum introducendi, bonorum traditio.
2. polecenie (sędziego); mandatum (iudicis)
StPPP VIII p. 924 (a. 1400) : actor contumax contra Hynczcam ... pro medietate silue ... ad m-em domini Cracouiensis.
Ib. infra Franczko ... contumax contra Janussium ... pro accipitre ad m-em domini Cracouiensis.
Ita ib. saepius. Cf. MITTO III B 2.
3. iuramenti dopuszczenie do złożenia przysięgi; ad ius iurandum admissio
StPPP II p. 321 (a. 1428) : Sestrenecz ... Johanem ... pro omni debito ... jure imperpetuum euasit et per m-em juramenti ... pro curribus et alijs rebus.
Ib. p. 345 (a. 1430) : Pasco ... duas marcas ... pro ... wlneribus super Nicolao ... jure et per m-em juramenti acquisiuit.
Cf. MITTO III B 1 a.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)