- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
I.
propr.
1.
zapłata,wynagrodzenie (za pracę);
(laboris) pretium.
Glossae
Pol.
Glc p. 11 : «myto», pretium, m-es.
GLb p. 63 : m-es «zasługa».
GLcerv p. 707 : m-es «płat».
Additur per abundantiam
salarii (
ArLit I
p. 15, a.
1429)
.
Constr.
sq. gen.
vel
pro.
Iuncturae verbales notabiliores
mercedem deservire (
DokKKr I
p. 302,
a. 1405
et saepius). Simili sensu de mercede servire (
StPPP II
p. 902, a.
1495
; opp. a mercede repelli:
HumRef
p. 9, a.
1400).
2.
żołd; militis
stipendium.
N.
meton. wojsko najemne; milites mercennarii
CorpJP II I p. 355 (a. 1518) : haec ... praesidia ... contributionum pro m-e conscribenda ad sustinendum hostilem impetum non satis valida ... esse.
3.
cena, koszt;
pretium.
N.
capitis
tzw. główszczyzna, grzywna za mężobójstwo;
homicidii multa
ArPrawn VI p. 158 (a. 1554) : citati in primo termino ... pro m-e capitis respondere tenentur (cf. ib. supra de pecunia capitis).
II.
transl. nagroda,
wyróżnienie;
praemium.
N.
locut.
mercedem agere
zasłużyć na nagrodę;
i. q.
mereri
KADŁUB. p. 111 : nihil m-is agimus, si ea bene gesta in quantum possumus, non inmitamur.
Praec.
(sensu spirituali)
divina
nagroda
wieczna; de vita aeterna
KodWp I p. 165 (a. 1236) : minus est respectu divine m-is, quantumcunque Dei Omnipotentis manibus offeratur.
Simili sensu
aeterna
(opp.
solutio saecularis:
ZabDziej I
p. 37, a.
1428), aeternalis (opp. temporalis:
KodPol I
p. 90, a.
1271
et saepius), futura (
VAdAnt
p. 3,9),
item aeternae beatitudinis (
KodMp III
p. 7, a.
1333)
vel retributionis (
ib. I
p. 93, a.
1268).
Cf. Th.
VIII 796,2 sqq.
III.
(fungitur vice vocis
mercis)
przedmiot sprze
daży, towar; res, quae venit, tantummodo
meton.,
v.
gr. publica (de iudicio cPetronio Sat. 14,2
OLOCH.
p. 24
).
N.
conceptibilis (nisi
leg.
contemptibilis
de Christo
JAC. PAR. Serm.
fol. 72b,
cf.
).