- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- H.
- N.
DokLub p. 284 (a. 1460) : universis ... hec nostra scripta visuris, legituris et audituris.]
I.
A.
1.
czytać; oculis
percurrere (scriptum).
2.
odczytywać na glos;
recitare.
N. locut.
litterae legendae
list przeznaczony do publicznego odczytania;
quae in publico legi debent
UrkBBr p. 231 (a. 1287) : omnes litteras tam simplices quam 1-ndas.Occ. wymawiać; pronuntiare
*Gramm. p. 309 (saec. XV) : que ... debent scribi per t et 1-i per c.Cf. Th. VII 2,1132,46 sqq.
Constr.
ad 1—2: indicatur obi.
a.
sq.
acc.
b.
sq.
in
c.
abl.
ChrMP p. 570 (= p. 98 K.) : Boguphalus episcopus delectabatur ... nocte dieque 1-ndo in libris.
ŁASKI ComPriv fol. 187b : psalteria et omnes libri, in quibus mulieres 1-re consueuerunt.Cf. Th. VII 2,1128,63 sqq.
B.
1.
nauczać publicznie, wykładać; audientes docere, scholas profiteri
MARTIN. OP. Chr. p. 318 : Ioannes Anglus ... in diuersis scientiis ita profecit ... vt ... Romae trivium 1-ns magnos magistros discipulos et auditores haberet.
StPPP IV p. 17 (a. 1320) : in cuius eccleciae cathedralis scolis ... artes ... 1-antur pro scolaribus erudiendis.Cf. Th. VII 2,1131,48 sqq.
Praec.
in universitate studiorum
KodUJ I p. 2 (a. 1364) : scolas debitas exnunc ordinavimus pro 1-ndo iure canonico vel civili. Cf. infra p. 3: duobus ... magistris 1-ntibus phisicam ordinamus salarium XX marcarum cuilibet annuatim.
Praec.
lectiones (
KodUJ I
p. 43,
a. 1401
et saepius).
Simili sensu abs.
DokKKr II p. 44 (a. 1420) : collegiatus l-at et exercitet diebus legibilibus.
KrMU p. 115,46 (saec. XV in.) : baccalariatus in decretis ... possit 1-re, disputare et alios actus ad hunc gradum spectantes exercere.
2.
uczyć się, studiować;
discere, studiis incumbere
VAdAnt p. 8,2 : recessu magistri ... ceteri pueri inanibus ludis et ioco laborem 1-ndi sibi minuerunt.
3.
interpretować, rozumieć; intellegere,
interpretari, comprehendere
BYSTRZ. Top. fol. s IVa : aliqui... 1-unt... illam considerationem affirmatiue.
Ib. infra illa consideratio non debet l-i affirmatiue sed negatiue.Cf. Th. V II 2,1132,60 sqq. .
C.
eccl.
missam
odprawiać mszę św.
;
i. q. recitare
KodWp III p. 116 (a. 1358) : vicarius ... et ... successores eiusdem infrapositas missas ... dicere perpetuis temporibus ac 1-re tenebuntur.
KodKKr II p. 72 (a. 1379) : altariste singulis septimanis duas missas ... complere et 1-re per se vel per alium ... sint astricti.
N.
cantu :
DŁUG. LibBen II p. 26 : altarista tenetur ... cantu 1-re ... duas missas.
Simili sensu obi. per ellipsim omisso
DokMp VIII p. 248 (a. 1443) : altarista ... sabbativis diebus de Virgine Benedicta ... 1-re sit astrictus.Praeterea horas BVMariae ( KodUJ I p. 135, a. 1422) , vigilias ( DokMp I p. 366, a. 1410), item psalterium ( DokMp I p. 196, a. 1377).
N. locut.
missa lecta
msza św. cicha (nie śpiewana); quae recitando (non cantu) celebratur
InwKKr p. 114 : tenentur ... praebendarii ad unam missam 1-tam ... explendam.
Inde
abs. loco subst.
lecta,,
-ae
f .
InwKKr p. 141 : altare parvum ... duarum 1-tarum.
Eodem sensu part.
fut. act.
DokKKr II p. 594 (a. 1449) : ad peragendum quatuor missas 1-turas singulis septimanis.
II.
1.
zbierać;
colligere
,
v.
gr. frumenta (
AKap Sąd II
p. 183, a.
1452).
2.
wybierać;
eligere.
Constr.
sq. dupl.
acc. vel sq.
in c.
acc.
(saec.
XV).
3.
trzymać się (pewnego kierunku), poruszać się wzdłuż
czegoś; stringere, perlustrare,
sequi,
v.
gr.
ad ripam Danubii (
Tom. VIII
p. 252, a.
1526)
.