Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTENTO

Gramatyka
  • Formyintento, intempto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. concr.
    • 1. + anathematis gladium iacula iniquitatis hostiliter opponere, tendere. Ap. nos tantummodo in imagine,
    • 2. inferre,
  • II. abstr.
    • 1. minari,
    • 2. obicere.
    • 3. intendere, ciere

Pełne hasło

INTENTO s. INTEMPTO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • N.
I. concr.
1. kierować przeciw komuś, zwracać; hostiliter opponere, tendere. Ap. nos tantummodo in imagine, v. gr. anathematis gladium ( KADŁUB. p. 66 ) , iacula iniquitatis ( FormJ p. 22 ) , dolositatis offendicula (nequiter: SSrSil II p. 188, saec. XV ex.ex).
2. zadawać (uderzenia, rany); inferre, v. gr. plagas ( CracImpr p. 292, a. 1569) , vulnus (in imagine CodVit p. 199, a. 1409).
II. abstr.
1. grozić (czymś); minari, v. gr. sententiam excommunicationis ( MARTIN. OP. Serm. p. 461 ) , poenam ( KodKKr I p. 8, a. 1189) .
N.
de fama :
KADŁUB. p. 195 : quibus proditoribus Boemorum ducis ... copias occurrere fama crebro i-ns non nihil formidinis incusserat.
Constr. sq. acc. (c. inf.), ut supra.
2. wysuwać (oskarżenie); obicere.
Praec.
crimen, item diligentiam ( ArHist X p. 262, a. 1576, cf. ).
3. wszczynać (przeciw komuś); intendere, ciere, v. gr. motus bellicos, bellum sim.( IurMas I p. 137, a. 1431 ; DŁUG. Hist. V p. 662 et saepius; item certamen: MIECH. Chr. p. 301 ) , gravamen (in aliquem: KodMp II p. 221, a. 1311) , direptionem, vastationem sim. ( KodMp I p. 142, a. 1293 ; DŁUG. Hist. I p. 213 = I p. 280 ed. nov. et saepius), iniurias ( AKapSąd II p. 488, a. 1431) , etiam temptationes (de daemonibus: MATTH. Rat. p. 13 ).
N. sensu praegnanti omisso obi.
AGZ XIV p. 409 (a. 1054) : nullus debuit atemptare contra aliquem facto aliquo aut manu et ... iam Petrus ... i-vis alias „vczynil” contra ipsos homines, quia vulneravit et percussit homines praefatos ultra vadium.
Praec. iur.
actionem, causam sim. (de, pro, super aliqua re) wytaczać sprawę sądową; litem ad iudicem deferre ( DyplMog p. 26, a. 1276 ; ib. p. 31, a. 1286 ;et passim). Additur iudicialiter ( KodUJ I p. 31, a. 1400 et saepius), criminaliter ( StPPP III p. 59 ). Simili sensu ius ( StPPP VI p. 421, a. 1531) , propositionem ( ArPrawn I p. 262, a. 1553), etiam spolium (in modum actionis : ZabDziej II p. 339, a. 1486) . Occ. acta contra aliquem :
ZabDziej II p. 45 (a. 1483) : causa ... contra ipsos scabinos ... occasione actorum contra nobilem Iacobum ... i-torum, acticatorum et conscriptorum.
Indicatur cui a. sq. dat. b. sq. contra, cf. supra 14 et
KodPol I p. 343 (a. 1484) : quatenus nil ... contra eas moniales i-re presumat, in quo jura et libertates earum ledi possent.
c. sq. cum :
AGZ XIII p. 401 (a. 1463) : iudex decrevit hominem Fyed ... nobili Mathie ... pro quo homine causa fuit i-ta cum nobili Joanne.
AKapSąd III p. 303 (a. 1515) : dominus ... preposito cum nobili ... actionem decrevit ... i-ndam fore.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)