Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GENERATIO

Gramatyka
  • Formygeneratio, generacio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. vis ac facultas generandi, procreatio, propagatio.
    • 2. eccl. iur.+ carnalis et sprititualislegitima ortus, nativitas: de s. Trinitatis personis consanguinitas
      • γ. + Iesu
    • 3. propago, progenies, proles.
    • 4. stirps, gens.
  • II.
    • A. origo, initium.
    • B. phil. ortus, origo, creatio, factura.
      • 1.
      • 2. de Aristotelis libris qui sunt περί γενέσεως καί φθορᾶς
      • 3.
        • a. + secundum quid accidentalis (substantialis simpliciter dicta)
        • b. + dulcis tristis)
        • c. + fatata non fatata)
        • d. + spontanea:
        • e. + circularis:
      • 5. log.+ generatio syllogismorum:

Pełne hasło

GENERATIO s. GENERACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I. de hominibus
1. zapładnianie, płodzenie, zdolność rozrodu, (z)rodzenie; vis ac facultas generandi, procreatio, propagatio.
2. urodzenie, pochodzenie; ortus, nativitas: Occ. α. theol. o osobach Trójcy Św. ; de s. Trinitatis personis
WROCŁ. EpitConcl fol. c IVa : una est processio Filij, et dicitur g-o; alia Spiritus Sancti, que dicitur processio.
Ib. fol. c IVb : sicut enim g-o passiua appropriatur Filio, ita processio passiua appropriatur Spiritui Sancto.
β. pokrewieństwo; consanguinitas
KodWp I p. 363 (a. 1265) : qui sibi Nicolao aliqua linea g-is fuerit astrictus. Distin guitur
α. eccl. carnalis et sprititualis :
MARTIN. OP. Marg. fol. g la : g-o est duplex, videlicet carnalis, quae est a patribus per successionem, et spiritualis, quae fit per baptismi g-em.
β. iur. legitima :
PrzywKr p. 10 (a. 1375) : ipsorum posteris ab eisdem successive per g-em legitimam descendentibus.
KodPol IV p. 156 (a. 1472) : Venceslaus dux ... volens illustritatem suam ac bonam et legittimam g-em comprobare.
Eodem sensu abs.
AGZ VII p. 175 (a. 1491) : Iohannes ... cum amicis ... supplicaverunt, quatinus sue g-is ... ei literas daremus, nos vero ... literas sibi scribere iussimus, recognoscentes, quod ... Iohannes ... legittime coniugato thoro honesto ac legittimo, honestis ex parentibus extat progenitus,
γ. Iesu
*Tom. XIII p. 151 (a. 1531) : Sigismunde, qui es g-is et professionis Jesu (Turearum imperator regi Polonorum scribit ).
3. pokolenie, potomstwo; propago, progenies, proles.
4. ród, rodzina; stirps, gens.
II. de variis rebus
A. pochodzenie, początek; origo, initium.
B. powstawanie, stawanie się, rodzenie; ortus, origo, creatio, factura. Plerumque phil. praec.
1. opp. corruptio ( MatFil IV p. 25, a. 1411 et saepius..)
2. tytuł dzieła Arystotelesa O powstawaniu i zanikaniu; de Aristotelis libris qui sunt περί γενέσεως καί φθορᾶς
HumRef p. 11 (a. 1406) : hy libri audiantur ante gradum baccalariatus ... Topicorum, De celo, De g-e, Methororum alii.
STOB. Parv. fol. A IIIa : principium motus contracti ad formam simplicis elementi est subiectum in libro De g-e et corruptione.
Ita saepius.
3. definitiones selectae
GŁOG. Alex. II fol. G 2a : g-o est processus a non esse ad esse (cf. id. Porph. fol. s IIIIa: g-o est processus ab esse negato ad esse affirmatum).
Id. Porph. fol. s IIIIa : g-o et corruptio capiuntur dupliciter: uno modo communiter et sic omnis dispositio materie ad formam educendam ... vel increandam ... dicitur g-o, et sic g-o est immixta alterationi vel econuerso, et isto modo g-o est motus successiuus ... secundo modo g-o capitur proprie pro vltimo instanti aduentus forme siue per eductionem siue per increationem dicitur g-o et sic g-o est mutatio instantanea.
4. distinguuntur
a. secundum quid et accidentalis (substantialis et simpliciter dicta)
WROCŁ. Epit. fol. f IIP : g-o est duplex: simpliciter dicta, que est ex non ente simpliciter in ens simpliciter ... est mutatio secundum contradictionem de non subiecto in subiectum ... vt g-o substantialis; secundum quid, que est ex non ente secundum quid ad ens secundum quid, vt g-o accidentalis.
b. dulcis (opp. tristis)
WROCŁ. Epit. fol. g Vb : g-o dulcis est, quando ex minus nobili generatur magis nobile ... vel que est secun dum causas naturales ... tristis est, quando ex magis nobili generatur minus nobile, vel que fit preter cursum nature, vt est g-o non fatata.
c. fatata (opp. non fatata)
WROCŁ. Epit. fol. g Va : g-o est, que fit secundum communem cursum nature ... vt g-o rose in estate; non fatata est, que non fit secundum communem cursum nature ... vt g-o rose in hyeme in stubis.
ExPhys fol. r 6a : g-o fatata est naturalis, non fatata vero violenta.
d. spontanea:
STOB. Parv. fol. G VIa : non conuenit generare ... his, que non habent g-em spontaneam, id est, que non a sola virtute celesti generantur sponte sine semine et sine generante particulari, vt sunt vermes ... que generantur ex putrefactione.
e. circularis:
BYSTRZ. AnalPost fol. k Ib : in rebus habentibus g-em circularem potest etiam fieri demonstratio a posteriori et etiam circularis.
5. log. t.t. generatio syllogismorum:
BYSTRZ. AnalPr fol. g VIa : g-o syllogismorum est duplex: vniformis, et talis est triplex vel ex ambabus: de inesse ... de necessario ... de contingenti ... mixta etiam est triplex vel ex premissis: de necessario et inesse ... de inesse et contingenti ... de necessario et contingenti.
Ita ib. saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)